خشنى پوشيده بود و با بيل كار مى‌كرد و عرق مى‌ريخت. عرض كردم: اجازه بدهيد شما را كمك كنم. فرمودند: «من دوست دارم انسان در شدّت گرما، در طلب روزى كار كند.»[١]

شعيب گفته است: چند نفر كارگر را اجير كرديم كه در مزرعه امام صادق (ع) كار كنند. قرار بود تا عصر مشغول باشند. وقتى از كار خود فارغ شدند، حضرت فرمودند: «قبل از اينكه عرقشان بخشكد، مزدشان را بپردازيد.»[٢]

محمّدبن عذافر از پدرش نقل كرده است كه گفت: امام صادق (ع) يك هزار و هفتصد دينار به پدر من دادند و فرمودند: «با اين پول، برايم تجارت كن.» آنگاه فرمودند: «اگرچه سودبردن خوب است، ولى هدف من سود نيست؛ بلكه قصدم اين است كه خداى عزّ و جلّ مرا در حالى ببيند كه خودم را در معرض فوايد قرار داده‌ام.»

پس پدرم گفت: با آن اموال تجارت كردم و يكصد دينار سود بردم. به آن حضرت عرض كردم: يكصد دينار سود بردم كه براى شماست. فرمودند: «آن مبلغ را نيز جزء سرمايه قرار بده.»

بعد از چندى پدرم وفات كرد. امام صادق (ع) به من نوشتند: «خدا تو را عافيت عطا كند! من مبلغ يك‌هزار و هشتصد دينار نزد پدرت دارم. داده بودم كه به وسيله آن برايم تجارت كند. آن پول را تحويل عمر بن يزيد بده.»

در نامه‌هاى پدرم نگاه كردم. ديدم نوشته بود: ابوموسى مبلغ يك‌هزار و هشتصد دينار نزد من دارد و عبدالله‌بن سنان و عمربن يزيد نيز از اين موضوع اطّلاع دارند.[٣]

پى نوشت‌ها:

[١]. «بحارالانوار»، ج ٤٦، ص ١٦.

[٢]. همان، ج ٤٧، ص ٢٠؛ «مناقب آل ابى‌طالب»، ج ٤، ص ٢٩٧؛ «حليةالاولياء»، ج ٣، ص ١٩٣.

[٣]. «بحارالانوار»، همان، ص ٢٩؛ «تهذيب التّهذيب»، ج ٢، ص ١٠٤ و «مناقب آل ابى‌طالب»، ج ٤، ص ٢٧٠.

[٤]. «مناقب آل‌ابى‌طالب»، ج ٤، ص ٢٩٩.

[٥]. فاطر: ٣٢.

[٦]. «تاريخ يعقوبى»، ج ٢، ص ٣٨٣.

[٧]. «تهذيب التّهذيب»، ج ٢، ص ١٠٤.

[٨]. «الملل و النّحل»، ج ١، ص ١٦٦.

[٩]. «الصواعق المحرقه»، ص ٢٠١.

[١٠]. «الفصول المهمّه»، ص ٢٠٤.

[١١]. «مطالب السؤول»، ج ٢، ص ١١٠.

[١٢]. «الارشاد»، ج ٢، ص ١٧٩.

[١٣]. «بحارالانوار»، ج ٤٧، ص ٥٨.

[١٤]. همان، ج ٤٧، ص ٥٠.

[١٥]. همان.

[١٦]. همان، ص ٥٣.

[١٧]. همان، ص ٥٤.

[١٨]. همان، ص ٥٥.

[١٩]. همان، ص ٢١.

[٢٠]. «تهذيب‌التّهذيب»، ج ٢، ص ١٠٤؛ «مناقب آل ابى‌طالب»، ج ٤، ص ٢٩٧.

[٢١]. «بحارالانوار»، ج ٤٧، ص ٥٥.

[٢٢]. همان، ص ٥٦.

[٢٣]. همان، ص ٥٧.

[٢٤]. همان.

[٢٥]. همان، ص ٥٦.

منبع: «امامت و امامان»، قم: موسّسه بوستان كتاب، چاپ چهارم، ١٣٩٠، صص ٢٣٨- ٢٥٥.