براى من چنين گفت: «چون كافر بميرد، چنان ضربه‌اى بر او زنند كه تمام مخلوقات كه خدا آفريده است، از آن ضربه به وحشت و هراس افتند. وحشت و هراس شتران و گوسفندان در اثر همان ضربه‌اى است كه به كافر خورده است پس پناه مى‌برم به خداوند از عذاب قبر!»[١]

امام على (ع) مى‌فرمايند:

«زندگى تاريكى كه خداوند دشمن خود را از آن برحذر داشته است، عذاب قبر است.»[٢]

١٣. فشار قبر

موضوع ديگر، فشار قبر است كه فراگيرتر از عذاب قبر است و كم اتّفاق مى‌افتد كه كسى فشار قبر نداشته باشد؛ زيرا فشار قبر در اثر گناهان است. شخصى مى‌گويد كه به امام صادق (ع) عرض كردم: آيا كسى از فشار قبر رهايى مى‌يابد؟ حضرت فرمودند: «پناه به خدا! از فشار قبر! چقدر افرادى كه از فشار قبر رهايى پيدا كنند، كم هستند!»

حضرت صادق (ع) به دنبال اين قضيه فرمودند:

«رسول خدا (ص) براى تشييع جنازه سعدبن معاذ از منزل خارج شدند؛ در حالى‌كه هفتاد هزار فرشته جنازه وى را تشييع مى‌نمودند و پس از دفن، حضرت رسول الله (ص) سر خود را به طرف آسمان بلند نموده و فرمودند: «آيا فشار قبر شخصى مانند سعد را با اين سابقه درخشانش در اسلام مى‌گيرد؟»

ابوبصير مى‌گويد: عرض كردم فدايت شوم! ما چنين مى‌پنداشتم كه سعد از بول اجتناب كامل نمى‌كرد! حضرت فرمودند:

«مُعاذَ الله انّما كانُ مِنً زَعارُهٍ فِى خُلْقِهِ عُلَى اهًلِهِ؛

پناه به خدا! چنين نيست؛ بلكه فشار قبر سعد به علّت سوء خلقى بود كه با اهل خانه خود داشت.»

امام صادق (ع) فرمودند:

«مادر سعد گفت: اى سعد! گوارا باد بر تو در اين بهشتى كه وارد شدى. رسول خدا (ص) فرمودند: «اى مادر سعد! بر خدا حكم جزمى منما.»[٣]

فشار قبر تنها در زمين نيست؛ بلكه مرده هر كجا كه باشد، هرچند بالاى دار باشد، فشار قبر مى‌بيند و خدا امر مى‌كند كه هوا او را فشار دهد. از حضرت صادق (ع) در مورد كسى‌كه او را به دار آويخته‌اند، سؤال شد. حضرت فرمودند:

«براى خداوند، زمين و هوا يكى است. خداوند به سوى هوا وحى مى‌كند كه او را در فشار بگيرد و هوا چنان او را در فشار قرار مى‌دهد كه از فشار قبر سخت‌تر باشد.»[٤]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. امالى صدوق، ص ٢٧١.

[٢]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٢٩.

[٣]. تحف العقول، ص ٢٤٣.

[٤]. مجموعه ورام، ج ٢، ص ١١٠.

[٥]. امالى صدوق، ص ٣٠٦.

[٦]. سفينه، ج ١، ص ٦٦٥.

[٧]. محجه البيضا، ج ٧، ص ٤٢.

[٨]. مجموعه آثار شهيد مطهرى، ج ٢، ص ٥١٨.

[٩]. فروع كافى، ج ١، ص ٦٢.

[١٠]. فروع كافى، ج ١، ص ٦٢.

[١١]. سوره آل عمران/ ١٧١.

[١٢]. امالى صدوق، ص ٣.

[١٣]. معانى الاخبار، ص ٢٣٢.

[١٤]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٦٩.

[١٥]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٦٩.

[١٦]. بحارالأنوار، ج ٩، ص ٣٢٣.

[١٧]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٢٢.

[١٨]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٦٦.

[١٩]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٦٠.

[٢٠]. سوره طه، آيه ١٠٣.

[٢١]. همان، آيه ١٠٤.

[٢٢]. سوره روم، آيه ٥٥.

[٢٣]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢١٤.

[٢٤]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٦٧.

[٢٥]. فروع كافى، ج ٣، ص ٢٤١.

[٢٦]. بحارالأنوار، ج ٧٧، ص ٣٨٨.

[٢٧]. نهج البلاغه، خطبه ٢٢١.

[٢٨]. سفينه البحار، ج ١، ص ٧١.

[٢٩]. فروع كافى، ج ٣، ص ٢٣٣.

[٣٠]. بحارالأنوار، ج ٧٧، ص ٣٨٨.

[٣١]. بحارالأنوار، ج ٦، ص ٢٦١.

[٣٢]. فروع كافى، ج ٣، ص ٢٤١.

تهيه و تنظيم از:

واحد پاسخ به سوالات دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم (سايت پاسخگو)