ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٩ - مساجد ساختار شكن و ابنيه شرك و نفاق
كه سعى مىكند نوعى حقيقت ثابت و يگانگى را در آفرينش هستى و تنظيم مناسبات انسانى را اعلام و اثبات نمايند، نفى و در عوض، با ساختارشكنى، نوعى پلوراليسم را جايگزين آن سازند. اين ساختارشكنى از طريق معمارى توسط فرانك گرى، معمار آمريكايى كانادايىتبار پايهگذارى شد.
آن سان كه از اين فلسفه برمىآيد، هيچ چيز به چيز ديگرى ارجحيّت ندارد و با مفهوم اوج و تعالى و حركت از كثرت به وحدت در معمارى اسلامى، متناقض است به همين دليل نيازى به گنبد و گلدسته كه بينانگر حركت از كثرت به وحدت و عروج و تعالى و اوجگيرى اثر معمارى اسلامى نبوده است.
در فلسفه فولدينگ، فيلسوف فرانسوى نيز اين موضوع و مفهوم به زبان ديگرى بيان مىوشد.
فولد؛[١] يعنى چين و لابههاى هزار تو؛ يعنى هر لايه در كنار لايه ديگر. همه چيز در كنار هم. هيچ لايهاى بر لايه ديگرى ارحجيّت ندارد وFolding فولدينگ، به معنى عمودگرايى، نفى هر گونه سلسله مراتب و طبقهبندى، نظامى كه افقىگرايى را جايگزين نظام سلسله مراتبى مىكند.
در اين دريافت، هيچ انديشهاى ارجحيّت پيدا نمىكند. تفسيرى بالاتر و فراتر از ديگرى نيست. همه چيز افقى است. به عبارت ديگر، فلسفه فولدينگ سعى مىكند تا منطق دو ارزشى را با ديكانسترانت و ساختارشكنى، تبديل به منطق كثرت و تباين نمايد.
اگرچه معماران غربى همچون پيتر آيزنمن كليساهايى را مانند آنچه كه در تصوير مىبينيد، به سبك فولدينگ طرّاحى و اجرا نمودهاند، امّا بايد به اين نكته عنايت داشت كه حتّى اگر معماران ايرانى بخواهند صرفاً يك تقليد فرمال و حجمى صرف از معماران پست مدرن غرب داشته باشند، بايد بدانند كه معمارى پست مدرن يك معمارى زمينهگراست؛ يعنى آنكه در اين شيوه بايد به زمينههاى فرهنگى، اجتماعى و عقايد و سنّتهاى جامعهاى كه در آن معمارى مى كنند، توجّه ويژه داشته باشند. البتّه طرّاحى چنين بناهايى در پايتخت جمهورى اسلامى توسط معماران و تأييد ساخت آن توسط مسئولان، بدون غرضورزى و زاييده غفلتى است كه تذكّر براى رفع اين غفلت هدف اين گزارش است. با اين حساب حدّاقل اتّفاقى كه با آگاهى مسئولان امر در خصوص ساخت اين مسجد بايد صورت پذيرد، در دستور كار قرار دادن تغيير كاربرى اين بنا و جلوگيرى از طرّاحى و ساخت هر بنا با هر كاربرى است كه به سبكهاى غربىاى طرّاحى مىشود كه با معيارهاى معمارى و زندگى اسلامى منافات دارد. ١٨
با توجّه به مباحث ياد شده كافى است تا سؤال شود:
چه نسبتى ميان معمارى يك مسجد و اين سبك از معارى وجود دارد؟
چه عواملى سعى در ساختارشكنى و انقلاب در معمارى مساجد اين ديار اسلامى مىكنند؟
چرا گمان مىكنند در شهر كوران به سر مىبريم و چشمان همه خلق روزگار بر آنچه مىكنند، بسته است؟
چگونه است كه شوراى شهر تهران، از داشتن مجمعى فرهيخته و فرهنگى براى بررسى شيوههاى معمارى مهمّ شهرى خود را مستغنى مىشناسد؟
چه كسى يا كسانى موظّف و مكلّف به جلوگيرى از اين بدعتهاى آشكارند؟
آيا آنها خود را براى مؤاخذه صاحب اصلى شريعت مهيّا كردهاند؟
اين همه، صرفنظر از نقشى است كه معمارى نوين و متّكى بر انديشههاى اومانيستى و شيطانپرستانه معماران فراماسون در گشودن دست نيروهاى شيطانى بر حيات و جسم و جان ساكنان اين شهر بىدفاع دارد. بگذريم، اين سخن بگذار تا وقت دگر.
پىنوشتها:
[١]. بحارالأنوار، ج ٢٢، ص ١٨٩.
[٢]. الميزان، ج ١٦، ص ٣٠٩.
[٣]. به نقل از فصلنامه فرهنگ كوثر، شماره ٥٠، ص ٥٦.
[٤]. نهج الفصاحه، ص ٣٣١، ح ١٥٨٢؛ خصال شيخ صدوق، ج ١، ص ١٢٢.
[٥]. دكتر آيتى، تاريخ پيامبر اسلام، ص ٥٦١.
[٦]. وسائل الشّيعه، ص ٥٠.
[٧]. سوره نور، آيه ٢٧.
[٨]. تفسير مجمع البيان، ج ١٤، ص ١٣٥.
[٩]. بحارالأنوار، كتاب ايمان و كفر، ج ٥، ص ١٩٩، ح ١.
[١٠]. امام صادق (ع) از قول رسول خدا (ص)، همان، ح ٥.
[١١]. غيبت شيخ طوسى، ص ١٢٣؛ مناقب بن شهر آشوب، ج ٤، ص ٤٣٧.
[١٢]. روضة المتّقين، ج ٢، ص ١٠٩.
[١٣]. ابراهيم ارجمندى، مسجد امام رضا (ع)، معمارى پست مدرن، مشرق نيوز.
[١٤]. همان.
[١٥].Folding
[١٦]. مشرق نيوز.
[١٧].Deconstruetion