طارق هنگامى وارد اسپانيا شد كه رودريك يا آذرنيوگ پادشاه آن سرزمين مشغول فرونشاندن شورش‌هاى داخلى كشور خود بود. رودريك با شنيدن خبر حمله مسلمانان به پايتخت بازگشت و به جنگ با مسلمانان پرداخت، امّا لشكر رودريك شكست خورد و خود نيز به روايتى كشته شد.

تاريخ اسپانياى اسلامى در اين زمان؛ يعنى از ورود طارق بن زياد به اندلس در سال ٩٢ ق. تا ٨٩٧ ق. كه آخرين بازمانده‌هاى مسلمانان از اسپانيا اخراج شدند، به طور خلاصه به چند دوره به شرح زير تقسيم مى‌شود:

١. از سال ٩٢ ق. تا ١٣٨ ق. فتح اسپانيا توسط طارق بن زياد تا روى كارآمدن امويان اندلس؛

٢. از سال ١٣٨ ق. تا ٤٢٢ ق. حكومت امويان اندلس؛

٣. از سال ٤٢٢ ق. تا ٤٧٩ ق. دوره ملوك الطّوايفى؛

٤. از سال ٤٧٩ ق. تا ٥٤٣ ق. دوره حكومت مرابطون؛

٥. از سال ٥٤٣ ق. تا ٦٣٢ ق. دوره حكومت موحّدون؛

٦. از سال ٦٣٢ ق. تا ٨٩٧ ق. حكومت خاندان بنى نصر؛ يعنى ازسقوط موحّدون تا حاكميت مسيحيان بر كلّ اسپانيا.

شكوه تمدّن اسلامى اندلس‌

اسپانيا هشت قرن در دست مسلمانان بود و نور آن تمدّن، اروپا را نورانى ساخته بوده علم، ادب و صنعت فقط در همين سرزمين اروپايى رونق داشت و از همين رهگذر بود كه علوم رياضى، فلكى، گياه شناسى، تاريخ، فلسفه و قانون‌گذارى در اسپانياى اسلامى تكميل شد و به بار نشست.

جالب است بدانيم كه اين تحوّل و پيشرفت، زمانى بود كه اروپا گرفتار دوره ركود علمى قرون وسطا بود و از نادانى و جهالت رنج مى‌برد.

در اين هشت قرن با برنامه‌ريزى و ساماندهى در زمينه‌هاى مختلف، مسلمانان به پيشرفت‌هايى عظيم دست يافتند. از جمله با ايجاد مدارس رايگان، همگانى كردن آموزش و ترويج فرهنگ و علم دوستى و دانش پژوهى در اندلس، بزرگانى در ميدان علم و اختراع قدم نهادند و تازه‌هايى را به جهان بشريّت عرضه كردند.

در پزشكى با ظهور افرادى مانند على بن عبّاس، زهراوى، باهلى و ابن زهره بدان پايه از تخصّص علمى رسيدند كه جرّاحى‌هاى دقيق چشم را انجام مى‌دادند.

معمارى و شهرسازى‌

در زمينه معمارى و شهرسازى، مطابق با اصول فنّى و مهندسى، مهندسان مسلمان در معمارى به قلّه‌هاى رفيع اين دانش دست يافتند و چنان آثار ماندگارى از خود به جاى گذاشتند كه امروزه بيش از ٤٥ ميليون نفر جهانگرد، سالانه از اين آثار بازديد مى‌كنند. ١

از جمله آثار معمارى اندلس كه مى‌توان به آن اشاره كرد «مسجد جامع شهر قرطبه» است كه از شاهكارهاى معمارى جهان است. مسجدى با ٤٨٦٨ مترمربع فضاى سرپوشيده و باز با ١٢٩٣ عدد ستون كه ارتفاع آنها گاهى به ٩ متر مى‌رسد و در همان حال قطر ستون‌ها حدود ٢٥ سانتى‌متر است. در حالى‌كه در همان زمان، ماهرترين مهندسان براى پيشگيرى از سقوط احتمالى چنين سقف‌هاى بلندى،