ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٣ - ريشه ها و پيامدهاى حوادث اخير يمن
محمد عبدالوهاب نفوذ پيدا كرده و در شرايطى كه الان تا زاهدانِ ايران و شهرهاى آلمان به شدت فعاليت و اعزام نيرو دارد مىتوان ميزان نفوذ آن را در كشور كوچكى مثل يمن كه ١٩٠٠ كيلومتر مرز مشترك با هم دارند فهميد. الان مدارسى در يمن وجود دارد كه از ابتدايى تا آخرين مدارج تحصيل در آن مدارس تحصيل مىكنند. رهبر القاعده يعنى اسامه بن لادن، اصالتاً يمنى است و آنهايى كه گفته مىشود برجهاى دوقلو را منفجر كردند نيز، يمنى بودند. مذهب رسمى يمن سلفىگرى و وهابيت است. خيلى از شيعيان زيدى و غير زيدى در طول اين سالها به وهابيت گرايش پيدا كردند. مدارس و مساجد يمن بايد مجوز فعاليت خود را از وهابىها بگيرند و تا پيش از اين، شيعيان حقّ بسيارى از فعاليتها را نداشتند. همين امر باعث شد كه دولت يمن و عربستان گمان كنند مىتوانند يك هفتهاى شيعيان يمن را نابود كنند. الان هفت سال شده و نه تنها آنها موفق نشدهاند بلكه تشيع رشد روز افزونى در يمن پيدا كرده است. علت اين رشد تازه هم اين است كه از سويى به دنبال اين مقاومت و انتشار اخبار آن براى مردم يمن اين سؤال پيش آمده كه چرا با آنان چنين رفتارى مىشود و از سوى ديگر دو ارتش يمن و عربستان و القاعده با آن همه امكاناتشان نتوانستهاند اين گروه كوچك را نابود كنند و شكست بدهند. اين پيروزىها خودش يك تبليغ جدى شيعه شد. بسيارى از آنانكه وهابى شده بودند، پس از جنگ، دوباره شيعه شدند. البته چون در شرايط جنگ هستند خيلى فرصت تحقيق و مطالعه درباره جزييات فرقهها ندارند و اجمالًا همه شيعهاند و در كنار هم با دشمن مشترك مىجنگند. هر چند برخلاف گذشته مفاهيمى مثل عاشورا، غدير و مهدويت براى آنها كاملًا جا افتاده است. هرچند درباره اينكه آيا امام مهدى (ع) به دنيا آمده يا نه ميان فرقههاى مختلف اختلاف وجود دارد. از همه مهمتر اينكه در يمن انتخاباتى صورى انجام مىشود و با همين انتخابات ظاهرى فردى وهابى رييس جمهور مىشود.
\* شيعيان امامى در طول سالهاى اخير آيا رشد داشتهاند؟
\* پس از پيروزى انقلاب اسلامى و حوادث پس از آن، شيعه در يمن گسترش زيادى داشته است. عده اى با كتابهاى تيجانى و سيد شرف الدين و عدهاى هم با ماجراهاى راه يافتگان يا تماشاى شبكههاى ماهوارهاى شيعى، توفيق شناخت و ورود به تشيع را يافتهاند. يكى از اشتباهات استراتژيكى كه در طول سالهاى گذشته اتفاق افتاد و خود مسئولان يمنى هم به آن اذعان دارند، اين است كه پس از روى كار آمدن صدام با يمنىها توافق شد براى آنكه به ايران مهاجرت نكنند و به سپاه بدر نپيوندند، لذا شرايط ورود اعراب عراقى به يمن تسهيل شد. به خصوص كه رييس جمهور يمن، خودش وهابى و بعثى بود. از آن پس تعداد زيادى از عراقيان به يمن مهاجرت كردند و در مناطق مختلف ساكن شدند و به مشاغل متفاوت مبادرت ورزيدند. آنان الان در شهر و روستا و مشاغل بالاستى و پايين دستى يمن قابل مشاهدهاند. حدود هفتاد درصد قبايل عراقى مانند مالك اشتر اصالتاً يمنى هستند و نسب آنان تا كنون حفظ شده است و نسب امثال آيت الله مالكى از مراجع عراق به مالك اشتر مىرسد. علاوه بر آن، يمن و عراق، هر دو، زبان رسمى شان عربى است. مهاجرت اينان كه معمولًا شيعه بودند، در گسترش تشيع در يمن نقش بسزايى داشته است. آنان چنان در ارتش نفوذ كردند كه به رييس جمهور اعلام خطر شد.
نكته مهمى كه بايد در اينجا متذكر شوم اين است كه تا پيش از پيروزى انقلاب اسلامى سطح اطلاعات دينى شيعيان يمن به حدّى پايين بود كه حتى از غدير و عاشورا خبر نداشتند و تنها شيعيان شناسنامهاى به شمار مىآمدند.
البته تا پيش از جنگ، تعداد حسينيهها محدود و اعضاى شركت كننده در اين حسينيه ها ثابت بود امّا بعد از جنگ كه دستور تعطيلى حسينيهها را داده، دهها و شايد صدها حسينيه زيرزمينى به راه افتاده و تعداد بسيارى در مراسمهاى مختلف اين حسينيهها شركت مىكنند.
\* درباره حوثى براى ما بگوييد و اينكه آيا او زنده است؟
\* حوثى، شخصيتى پنجاه ساله است كه دولت يمنى مىگويند كشته شده و حوثىها مىگويند زنده است. البته آنچنان اين جريان محكم و ريشه دار است كه خيلى مهم نيست چه كسى رهبر آنان باشد. با آن اعتقادى كه آنان به نهج البلاغه و صحيفه سجاديه دارند ميدان مبارزه را خالى نمىكنند. در ضمن مىگويند در صورت نبود حوثى برادرش مىتواند رهبرى جريان را به عهده بگيرد.
\* چطور شد اينقدر جريان حوثى مشهور شد؟
\* يكى از اشتباهات جالب رسانههاى يمن اين بود كه قبل از جنگ، به بهانههاى مختلف، به منظور طعن و تمسخر حوثى عناوين مختلف مطالبش را درباره عصمت و برائت از شيخين و شفاعت و ... پخش مىكردند. اين سخنرانىها در جمعى محدود بيان شده بود كه دولت، آنها را پس از حمله ناگهانى به منزل حوثى به دست آورده و منتشر مىكنند. حرفهاى او منطقى و عقلانى است و به اذعان خود عربستانىها حوثى از حيث جذابيت، اتقان و روانى مطالب در تمام شبه جزيره بىنظير است. از نانوا و رفتگر