ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٧ - استقرار زيديه در يمن
هادى إلى الحق است و بعد فرزندان او و بعضى از امامان زيديه آنجا حكومت مىكردند. آخرين خانوادههاى حاكم در يمن، خانواده حميدالدين بود كه آنها يك سلسلهاى بودند از امامان سادات حسنى طباطبايى كه بعد از فروپاشى امپراتورى عثمانى در يمن حكومت مىكردند.
دوران، دوران پرتلاطمى است. در تاريخ ايران هم كه دقّت كنيد حوادث مختلفى به وقوع پيوسته است. مشروطهخواهى، تحوّلات سياسى و اجتماعى مختلف و ما مشابه همين حوادث را در يك سطح ديگر در يمن مىبينيم؛ يعنى بحث مشروطهخواهى مطرح مىشود كه چرا امام زيديه بايد حاكم مطلق باشد؟ ما بايد يك قانون اساسى داشته باشيم و امام زيديه در چارچوب آن قانون عمل كند. در سال ١٩٤٨ م. يك شورش و انقلابى عليه امام زيديه مىشود. امّا اين شورش موفق نيست، يعنى مشروطهخواهان يمن، امام «المتوكل يحيى حميدالدين» را ترور مىكنند، ولى موفق نمىشوند بر قدرت تسلط پيدا كنند و نوبت به امام «الناصر احمد بن يحيى حميدالدين» مىرسد.
اگر بخواهيم در اينجا زيديه را ارزيابى كنيم، بايد بگويم زيديه نتوانست مدل حكومتىاش را با شرايط، خواستها و نيازهاى زمان، خود سازگار كند. يعنى نتوانست ميان انديشه سياسى زيدى و نظريه دمكراسى يا مردم سالارى تلفيق ايجاد كند. مثل كارى كه ما در جمهورى اسلامى كرديم. زيديان در برابر اين موضوع مقاومت كردند و كار به جايى رسيد كه كار از دستشان خارج شد.
خوب، در مصر اتّفاقات جدّى افتاده بود. جمال عبدالناصر حركت خيلى وسيعى آغاز كرده بود تا به اصطلاح جمهوريت را در كشورهاى عربى تقويت كرده و كشورهايى را كه سيستم پادشاهى دارند ساقط كند. امامان زيديه يمن هم ارتباطات جدّى با مصر داشتند. آنها جوانان خود را براى آموزش نظامى به مصر مىفرستادند و اصلًا ارتش امامان زيدى توسط سربازان يا افسران جوان يا افسرانى اداره مىشود كه در مصر آموزش مىديدند. اين افسرانى كه به مصر مىرفتند، تحت تأثير تفكرات ناسيوناليسم عربى و جمهورىخواهى، برمىگشتند و كار به جايى رسيد كه در سال ١٩٦٢ م. پس از مرگ «امام الناصر احمد حميدالدين»، دولت زيديه توسط افسران متأثر از تفكرات ناسيوناليسم عربى و به خصوص جمال عبدالناصر ساقط شد.
عربستان در آن زمان به علّت اينكه از گسترش تفكّر جمهورىخواهى در منطقه ناخشنود بود، سعى كرد كه حكومت زيديه را سرپا نگه دارد. البتّه همين الآن هم در كشورهاى پادشاهى شاهد چنين گرايش هستيم كه اگر يك حكومت پادشاهى سقوط كند، ناراحت مىشوند و از جمهورى و نظام جمهورى خوششان نميآيد.
عربستان تلاش مىكرد كه «محمد البدر» امام زيديه را سرپا نگه دارد. در كوهستانهايى كه همين الآن الحوثىها