ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٧ - ١ اهميت استراتژيكى يمن در منطقه
بدان منسوب مىدارند.[١] مردمى كه در بخش شمالى (يمن شمالى) زندگى مىكنند عرب هستند ولى در بخش جنوبى از سالها قبل اقليتهاى ديگرى از كشورهاى هندوستان، پاكستان، سومالى، اريتره و اتيوپى به آنجا مهاجرت نمودهاند. در حال حاضر گروههاى نژادى بدين ترتيب است:
١. عرب ٨٦ درصد،
٢. هندى ٣ درصد،
٣. سوماليايى ١ درصد،
٤. ديگران ١٠ درصد.
قبايل زيادى در يمن زندگى مىكنند و به بزرگ قبيله «شيخ» گويند و ممكن است قبايل متعددى تحت رياست يك شيخ المشايخ باشد كه تشكيل قبيله بزرگى را بدهد. از مهمترين قبايل يمن دو قبيله بزرگ «حاشد» و «بكيل» است كه قبايل ديگرى را تحت فرمان خود دارند.
ساختار جامعه يمن
جامعه بين طايفهاى و قبيلهاى است. قبايل بزرگ در قابش شمالى غير از حاشد عبارتند از: خيمه، ارحب، جهم، نهم، مذحج و سنحان و قبايل جنوب عبارتند از: عواذل، يافع فضلى، ضالع، دفينه، ردفان، مكلا و حامى[٢] (قبيله سالم البيض معاون سابق رئيس جمهور يمن).
زبان رسمى در يمن، عربى است و به همان زبان نيز مىنويسند، درصد زبانهاى موجود در اين كشور در حال حاضر بدين ترتيب است:
عربى ٩٣ درصد و زبان رسمى كشور.
هندى ٣ درصد كه بيشتر در يمن جنوبى است.
سومال ٣ درصد كه در يمن جنوبى است.
ساير ١ درصد كه در بخش جنوبى است.
جغرافياى سياسى
١. اهميت استراتژيكى يمن در منطقه
يمن يكى از حاصلخيزترين مناطق شبه جزيره عربى به شمار رفته و به علّت دارا بودن موقعيت خاصّ جغرافيايى و بنادر و جزاير مهم، در طول تاريخ مطمح نظر استعمارگران بوده و صفحات تاريخ اين كشور را حوادث گوناگون پر كرده است. اين كشور از لحاظ استراتژيكى داراى اهميت ويژهاى است، زيرا يمن جنوبى در بخش شمال غربى و شامل شرقى «باب المندب» قرار گرفته و اين تنگه بين درياى سرخ و اقيانوس هند واقع شده است و نزديكترين آبراه بين شرق و غرب مىباشد. اين كشور يكى از نقاط حساس استراتژيكى مورد نظر شرق و غرب است. يمن با تسلط بر تنگه «بابالمندب» قادر به كنترل درياى سرخ بوده و حتّى مىتواند آنجا را با دارا بودن جزيره مهم و استراتژيكى «بريم» ببندد. اين جزيره، تنگه «بابالمندب» را به ٢ بخش آبراه شرقى به نام «بابالاسكندر» و آبراه غربى به نام «ميون» تقسيم كرده است.
وجود بعضى جزاير با ويژگىهاى استراتژيكى بر اهميت آنها مىافزايد. علاوه بر جزيره «بريم»، جزيره «زقر» كه در فاصله ٢٩ كيلومترى يمن قرار دارد و بلندترين نقطه آن ٦٥٢ متر از سطح دريا ارتفاع دارد، امكان كنترل و مراقبت فعاليتهاى دريايى آن نقطه را ميسر مىسازد.
جزيره «كمران» نيز از اهميت استراتژيكى برخوردار مىباشد. جزيره «جبلالطير» به خاطر اشراف بر آبراه منطقه داراى اهميت ويژهاى است. جزاير ديگرى نيز هستند كه داراى اهميت استراتژيكى مىباشند. به طور كلّى با توجّه به موقعيت تاكتيكى و استراتژيكى اين جزاير مىتوان از آنها براى مقاصد نظامى و جهت كنترل كشتيرانى در درياى سرخ استفاده نمود. عوامل ديگرى كه بر اهميت اين كشور مىافزايد عبارتند از:
١. نزديكى اين كشور به شاخ آفريقا كه در نيمه دوم قرن حاضر به علّت كشمكشهاى ابرقدرتها در اين منطقه بر حساسيت موقعيت آن افزوده است.
٢. محاصره «بابالمندب» از سوى نيروهاى ارتش مصر در جنگ ٥ روزه سال ١٩٤٦ يك تجربه تاريخى براى