ترجمه اعتقادات شيخ صدوق - حسني، محمد علي - الصفحة ٨٤ - باب(بيست و پنجم) اعتقاد در اعراف
باب (بيست و پنجم) اعتقاد در اعراف
ابن بابويه رحمة اللَّه عليه گويد: اعتقاد ما در باب اعراف آن است كه اعراف سورى است يعنى مكان مرتفعى است يا حجابى است ميان بهشت و جهنم، بر آنجا مردانى هستند كه هر كس را بسيما ميشناسند و آن مردان پيغمبر ما ٦ و اوصياء آن جنابند داخل بهشت نميشوند مگر آنكه شناساى ايشان بوده و ايشان شناساى او بودهاند، و داخل آتش نميگردد الا كسى كه ناشناس ايشان بوده و ايشان ناشناس او بودهاند.
و نزد اعراف حاضرند آن كسانى كه كارشان معوق مانده تا امر خدا در باره آنها صادر شود يا اينكه عذابشان كند يا اينكه بازگشت بر ايشان بعفو و رحمت فرمايد[١]
[١] شيخ مفيد عليه الرحمة فرموده است كه بتحقيق كه گفته شده است كه اعراف كوهى است ميانه بهشت و جهنم و گفته شده است كه آن ديواريست ميانه بهشت و جهنم و مجمل امر در آن آنست كه آن مكانى است كه نيست از بهشت و نه از دوزخ و بتحقيق كه آمده است خبر باين مضمون و باينكه هر گاه روز قيامت بوده باشد رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين و امامان از ذريه او صلوات اللّه عليهم آن كسانى كه قصد نموده است خداوند بقولش كه:
وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ وَ نادَوْا أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوها وَ هُمْ يَطْمَعُونَ( سوره اعراف آيه ٤٦) يعنى براى اعراف ميباشند مردانى كه ميشناسند هر يك بسيماء ايشان پس ندا مينمايند اصحاب بهشت را كه سلام باد بر شما( تا آخر آيه) و اين بجهت آن است كه خداوند تعالى ميشناساند ايشان را اصحاب بهشت را و اصحاب دوزخ را بسيمائى كه قرار ميدهد بر ايشان و آن سيماء علامتهائى است، و بتحقيق كه بيان نموده است آن را بقولش در اين قول كه: يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ( يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ)( سوره الرحمن آيه ٤١) شناخته ميشوند گناهكاران بسيماء خود و بتحقيق كه بيان فرموده است خداوند تعالى در اين آيه كه: إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ، وَ إِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ( سوره حجر آيه ٧٥) پس خبر داده است كه در ميان خلقش گروهىاند كه نشان ميگذارند خلق را پس ميشناسند ايشان را بسيماى ايشان.
و روايت شده است از امير المؤمنين ٧ كه فرمود در پاره از كلام خود كه: منم صاحب عصائى كه آلت نشان گذاردن است يعنى علمش بكسى كه ميداند حالش را بنشان، آن عصاء است.
و روايت شده از حضرت ابى جعفر محمد بن على الباقر ٧ كه پرسيده شد از قول خداوند كه: إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ( سوره حجر آيه ٧٥) آن حضرت فرمود كه اين آيه در شأن ما اهل بيت نازل شده است يعنى در شأن امامان عليهم السّلام.
و بتحقيق كه آمده است حديث باين مضمون كه خداوند تعالى ساكن ميگرداند اعراف را( يعنى در اعراف) گروهى از خلق كه مستحق نمىباشند بهشت جاودانى را بدون عقابى و نه مستحق ميباشند خلود در نار را و ايشانند كه بتأخير افتادهاند اميدوارند از براى امر خداوند و از براى ايشان است شفاعت و ايشان هميشه بر اعرافند تا آنكه اذن و رخصت حاصل شود از براى ايشان در داخل شدن بهشت بشفاعت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين و امامان بعد از او عليهم السّلام و گفته شده است نيز كه اعراف جاى سكناى گروهى است كه نبودهاند در زمين مكلف كه تا مستحق گردند بسبب عملهاى خود بهشتى را و نه دوزخى را پس ساكن ميگرداند ايشان را خداوند تعالى در آن مكان و بعوض ميدهد المهاى دنيائى ايشان را به نعيمى كه نميرسند بسبب آن منزلهاى اهل ثواب را كه مستحق آن مىباشند بسبب عملها.
و بعد از آن شيخ فرموده است كه: همه آنچه را كه ذكر نموديم( يعنى در باب اعراف) جائز ميباشد در عقول و به تحقيق كه وارد شده است بآن خبرها و خداوند داناتر ميباشد بحقيقت آن مگر آنكه آنچه جزم بآن حاصل است از اين اخبار آن است كه اعراف مكانى است ميانه بهشت و دوزخ كه مىايستد در آن مكان كسى كه نام برديم او را از حجتهاى خداوند تعالى بر خلقش و ميباشند در آن مكان روز قيامت گروهى كه به تاخير افتادهاند از براى امر خداوند و آنچه بعد از اين مذكور شد خداوند داناتر است بحقيقت حال آن- مفيد.