تأثیر تغذیه بر اخلاق - پوریزدی، رحمت - الصفحة ٥٥ - ٥ تغییرپذیری اخلاق

انسان مکلف به ریشه کن ساختن غضب و شهوت نیست، زیرا اگر قوه شهوت خوردن یا شهوت جنسی نباشد انسان از بین رفته و نسلش منقطع می‌شود، اگر قوه غضب از بین برود انسان هیچ گونه ضرری را از خود دفع نمی‌کند و در نتیجه هلاک می‌شود آنچه از بشر خواسته شده این است که این قوا را در حد اعتدال نگه دارد و آن‌ها را در محدوده عقل و شرع اعمال کند، به دلیل اینکه حتی پیامبران خدا که پیشگامان جهاد با نفس هستند از غضب و شهوت خالی نبوده‌اند.

در قرآن مجید خداوند تعالی درباره گروهی که می‌خواهد آن‌ها راستایش کند می‌فرماید: «والکاظمین الغیظ؛ و خشم خود را فرو می‌برند»[١] یعنی یکی از صفات آنان این است که غیظ و غضب خود را کنترل می‌کنند، درحالی‌که اگر ریشه کن کردن غرائز مطلوب بود باید می‌فرمود «والفاقدین الغیظ» یعنی آن‌هایی که اصلاً غضب ندارند و تعدیل این غرائز امری است ممکن، چنان‌که می‌بینیم گروهی موفق شده‌اند تا به قله رفیع تهذیب نفس نائل آیند.[٢]

جوادی آملی چنین می‌نویسد:

انسان می‌تواند سه گونه تغییر داشته باشد:

١. زوال پذیری و این همان مسئله «مرگ» است، مثل سایر موجودات که فاسد می‌شوند «كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْت؛

[١] . آل عمران/١٣٤.

[٢]. شبُّر، سید عبدالله، کتاب الاخلاق، ص ٣٥.