همه‌ى آن‌چه بيان شد به غير از چاپ محققّانه‌ى ديوان‌هاى شاعران شيعه است كه خوش‌بختانه اخيرا به همّت اديبان و پژوهشگران جهان اسلام، خصوصا عرب، منتشر شده است.

با اين همه، بايد افزود كه هنوز شاعرانى از شيعه هستند كه تاكنون آثارشان چاپ نشده است.

اميدواريم محقّقان بلند همّت، دستى برآرند و اين نقيصه را برطرف كنند.

شاعرانى توانا مثل، «مفجّع بصرى»، «عونى»، «سليمان بن قتّه»، «اعشى همدان»، «كثيّر سهمى»، «عبدى كوفى» و «سديف بن ميمون»، هنوز ديوانشان تبويب و تدوين نشده است.

ما در اين دفتر، ادبيّات سياسى شيعه را از نيمه‌ى اوّل قرن اوّل هجرى تا پايان قرن سوم، بررسى كرده‌ايم. بخش اوّل، به اشعار نامداران غيرمشهور به شاعر كه به مناسبت‌هاى تاريخى شيعه در وقايع عصر امير المؤمنين على عليه السّلام و واقعه‌ى كربلا شعرى سروده‌اند، اختصاص يافته و داراى سه بهره است.

بهره‌ى اوّل از سال ٣٦ هجرى تا سال ٤٠ هجرى را دربرمى‌گيرد و صرفا به اشعارى مى‌پردازد كه در عصر امير المؤمنين- عليه السّلام- و به‌طور غالب در وقايع جمل و صفّين و نهروان، انشاد شده است.

بهره‌ى دوم، به اشعار واقعه‌ى كربلا در سال ٦١ هجرى، اختصاص يافته است.

بهره‌ى سوم بخش اوّل، مربوط به زنان شاعر شيعه است كه درباره‌ى عصر امير المؤمنين (ع) و واقعه‌ى عاشورا، اشعارى از آنان صادر شده است.

بخش دوم كتاب به بررسى شعر و زندگى ده تن از شاعران برجسته‌ى شيعه اختصاص دارد.

اين ده تن عبارت‌اند از: ابو الأسود دؤلى (متوفّاى ٦٩ هجرى)، كثيّر عزّه (متوفّاى ١٠٥ هجرى)، فرزدق (متوفّاى ١١٠ هجرى)، كميت بن زيد اسدى (متوفّاى ١٢٦ هجرى)، سيّد حميرى (متوفّاى ١٧٣ هجرى)، منصور نمرى (متوفّاى ١٩٠ هجرى)، ديك الجنّ حمصى (متوفّاى ٢٣٥ هجرى)، دعبل خزاعى (متوفّاى ٢٤٦ هجرى)، ابن رومى (متوفّاى ٢٨٣ هجرى) و حمّانى علوى (متوفّاى ٣٠١ هجرى)

اين شعراء هريك صاحب چند ويژگى‌اند: اشتهار شعرى دارند، شاعر عقيده‌اند، سياسى و