حمير نام قبيله‌اى است يمنى كه نشان از مجد و سرورى داشت، و از مكانت اجتماعى قابل‌توجّهى در عرب، برخوردار بود. از صفات اين قبيله، شجاعت، بزرگوارى و دفاع از حقوق همسايه بود. حميرى از طرف مادر به قبيله «ازد» منسوب است كه از نظر شهرت و احترام، در عرب زبانزد است. شاعر در شعر خود به اين دو نسب، اشاره كرده است.

ولادت شاعر[١]

محمد حميرى، در سال ١٠٥ هجرى در عمّان متولد شد. نام اسماعيل و كنيه‌ى ابو عامر و لقب سيّد، قبل از هرچيز، ذوق و حسن انتخاب والدين شاعر را مى‌رساند. پدر و مادرش هردو از خوارج اباضيه بودند. شاعر ما تا زمانى كه به سنّ بلوغ نرسيده بود، تحت‌تأثير خانواده، بى‌شك، پيرو چنين افكارى بوده است. بنابه گفته‌ى مورّخان، نشو و نماى شاعر در بصره بوده است. در اين موقع، بصره، محل اجتماع گروه‌ها، فرقه‌ها و مذاهب مختلف اسلامى بود. خارجى و اموى و سنّى و شيعى، همه در آن يافت مى‌شد. آنچه كه بيشتر در اين شهر، جلب توجّه مى‌كرد، نهضتى بود سرّى كه عليه امويان و استبداد سياسى آن‌ها به راه افتاده بود. گردانندگان اين نهضت بيشتر از شيعيان بودند. ١ دور از نظر نيست، كه از اين گروه مخفى، تنى چند در مجاورت اين خانواده بوده، و به تدريج، شاعر جوان ما را به اصول مذهب شيعه و مبارزات حقّه‌ى آل على (ع) آشنا كرده باشند.

[١] آيينه وند، صادق، ادبيات سياسى تشيع، ١جلد، علم - تهران، چاپ: اول، ١٣٨٧.