مردى ظالم بود و از علم و ادب بهره‌اى نداشت. محمّد بن عبد الملك زيّات را وزير خود گردانيد. شهر سامرّه (سرّ من رأى) را بنا نهاد، و تركان را در حكومت خود نفوذ داد و دست آن‌ها را بازگذارد. مرگ معتصم در سال ٢٢٧ رخ داد. وى هشتمين خليفه از خلفاى بنى عبّاس بوده است.

(ر. ك: تتمّة المنتهى).

١٣٧- ابراهيم بن عبّاس صولى‌

ابراهيم بن عبّاس، مكنّى به ابو اسحاق يا ابو بكر، از اكابر شعراى نامى عرب، شاعر ماهر، فصيح بليغ، منشى كاتب، از بزرگان نويسنده است. وى علم و ادب را از بزرگان عصر خود فراگرفت. و اشعار خود را پرداخت و بسيارى از آن‌ها را فروانداخت. ابراهيم از حضرت امام رضا (ع) روايت كرده و با دعبل خزاعى معاصر بوده است. بنابر نقل عيون أخبار الرّضا، مدايح بسيار در حقّ حضرت رضا (ع) دارد. گويند به محضر امام، شرفياب شد و قصيده‌ى داليه‌ى خود را با مطلع:

أزال عن القلب بعد التّجلّد		مصارع أولاد النّبي محمّد

قرائت كرد. وفات او در سال ٢٤٣ يا ٢٤٤ در سامرّاء اتّفاق افتاد. از سخنان اوست: مثل اصحاب سلطان، مثل كسانى است كه به كوهى بالا روند، پس پرت شده و به پايين افتند، هركدام بالاتر رفته، به تلف نزديك‌تر است. وى عموى پدر محمّد بن يحيى صولى و خواهرزاده‌ى عبّاس بن احنف، شاعر مشهور است.

(ر. ك: ريحانة الأدب، الكنى و الألقاب).