ادبيات سياسى تشيع
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص

ادبيات سياسى تشيع - آيينه وند، صادق - الصفحة ١٨٥

شاعران را به سوى آن فرامى‌خواند: «فلان به عنوان حاكم به سوى ما آمد ... پيوسته درهاى ستم را يكى پس از ديگرى بر ما مى‌گشايد و دو پستان مردم را به خاطر درهم و دينار مى‌دوشد. در شهرهاى ما به گونه‌اى رفتار مى‌كند كه سنّور با موش، و به گاه عمل، كفّار با مسلمين چنين نكنند.

تا آنكه، توانمندان ناتوان شدند و فقرا عيان آمدند. دهقان زمين خود را رها كرد و صاحب غلّه، غلّات خود را (از ترس ماليات گزاف) انكار كرد. كار به آنجا كشيد كه كشتزار به خشكى گراييد و شير در پستان بخشكيد، حرث و نسل را به تباهى كشاند.* و شهرها را ويران كرد، بلكه انسان‌ها را نيز خراب كرد. در اين‌حال، اهل دنيا، ميل به آخرت دارند و توانمندان به فقر علاقه‌مند شده‌اند. او را ملخ لقب دادند و با كنيه‌ى ابو فساد از او ياد كردند. درهم، در روزگار او كمتر از راستى در سخن اوست و امنيّت، در عصر او ناياب‌تر از پايدارى در كردارش مى‌باشد. كاش او در قبال وحشت مردم، رفاهى مى‌داد و يا در وجود فقر عمومى امنيّتى به مردم ارزانى مى‌داشت. لكن مردم را از هردو مفلس و محروم كرده است. سوگند به خدا كه گرگ افتاده در گوسفندان، در قياس با او از مصلحان و موريانه‌ى درافتاده در لباس خز در تابستان، از نيكوكاران، و حجّاج بن يوسف ثقفى، در ميان مردم عراق از دادگران است، و يزدگرد بزهكار، در ميان ايرانيان از پيامبران و صدّيقان و فرعون، در بنى اسرائيل از فرشتگان مقرّب است.» ١٧

در نامه‌اى كه خوارزمى به شيعيان نيشابور مى‌نويسد- و ما به يارى خداوند آن را ترجمه و شرح تاريخى خواهيم كرد- برگ‌هايى از مبارزات درخشان آل على (ع) پيش‌روى گشوده مى‌شود و نيز طومارى از فجايع ننگين بنى اميّه و بنى عبّاس، فراروى پژوهشگران دردمند قرار مى‌گيرد. اين نامه به عقيده‌ى احمد علبى مورّخ عرب، سندى معتبر است:

«خوارزمى نامه‌ى گران‌بهايى دارد كه ده صفحه است. وى اين نامه را براى شيعيان نيشابور نوشته و در آن شرح شكنجه و آزار خونين شعيان را از وفات پيامبر (ص) تا (*) اشاره به آيه‌ى كريمه‌ى ٢٠٥ از سوره‌ى بقره است: «وَ إِذا تَوَلَّى سَعى‌ فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ» چون از پيش تو دور شود، بكوشد تا در زمين فساد كند و حاصل خلق و نسل را به تباهى كشد و فنا كند و خداوند فساد را دوست ندارد.