- در فرض سؤال كه يادش آمد نماز احتياط يكى از نمازهاى سابق را نخوانده و نمى‌داند كدام نماز بوده بايد يك نماز چهار ركعتى به نيت ما فى الذّمة بجا آورد، و اللّه العالم.

سجده‌

٣٦٨

- اگر كاغذى داشته باشيم كه ندانيم از چه ساخته شده است و احتمال دارد از چيزى درست شده باشد كه سجده بر آن جايز نيست؛ آيا مى‌توان از اين كاغذ براى سجده استفاده كرد؟

بسمه تعالى‌

- سجده بر آن جايز است، و اللّه العالم.

٣٦٩

- اگر هنگام سجده، كودكى مهر را از جلوى ما برداشت، تكليف چيست؟ بر فرض تنگى و غير تنگى وقت، هر دو صورت را بيان فرماييد.

بسمه تعالى‌

- چنانچه چيز ديگرى كه سجده بر آن صحيح است- مثل كاغذ- در اختيار دارد بر آن سجده مى‌كند، و اگر چيزى كه سجده بر آن صحيح است در اختيار ندارد در وسعت وقت بايد نمازش را قطع كند، و اگر وقت تنگ است بايد بر لباسش سجده كند، و اگر آن هم ممكن نشد بر پشت دست يا چيز ديگر كه در حال اختيار سجده بر آن صحيح نيست سجده مى‌كند، و اللّه العالم.

٣٧٠

- آيا مهرهايى كه بر اثر كثرت استفاده سياه شده‌اند مانع رسيدن بشره پيشانى به مهر است اشكال دارد؟

بسمه تعالى‌

- مجرد سياه شدن مهر مانع نمى‌شود، و چنانچه شك دارد روى مهر جرم گرفته كه مانع باشد يا نه، نمى‌تواند روى آن سجده كند، و اللّه العالم.

٣٧١

- گاهى در سجده اول يا دوم، پيشانى دو بار به مهر مى‌خورد، آيا دو سجده محسوب مى‌شود؟ تكليف چيست؟