- در كتابى، نويسنده آن مى‌نويسد: «شنيدم پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمودند: با زنهايتان وعده را خلف نماييد و دروغ هم عيب ندارد، امّا وعده بچه را لازم الوفا بدانيد و وفا كنيد و دروغ نگوييد»، لطفا به صورت ساده منظور از اين فرمايش را بيان نماييد.

بسمه تعالى‌

- چنين چيزى ثابت نيست و دروغ مطلقا جايز نيست، امّا خلف وعده كه انشائى باشد مخالفت آن عيبى ندارد. امّا وعده‌اى كه به اولاد مى‌دهند و لو انشائى باشد، به جهت تأديب و اينكه خيال نكنند كه دروغ گفتن جايز است لازم است به وعده وفا كنند، و اللّه العالم.

٢٠١٥

- در مورد زدن ريش اگر حكمت اين است كه مرد شبيه زن مى‌شود يا حيثيت او زير سؤال مى‌رود، در صورتى كه رفتار و گفتار و لباس و اصلاح موى سر به گونه‌اى باشد كه به هيچ وجه اين خيال ايجاد نشود كه اين مرد خود را به شكل زنها در آورده است و در محيطى كه حيثيت آدم با ريش يا بدون ريش تعيين نشود و خصوصا در سفرهاى خارجه كه چه بسا حيثيت آدم زير سؤال برود و او را چه بسا يك آدم لا ابالى محسوب كنند، آيا مى‌توان ريش را با ماشين از ته زد يا نه؟ اينكه گاهى ريش را بزند و گاهى بگذارد كمى بلند شود و دوباره از ته بزند در مسأله چه حكمى پيدا مى‌كند؟

بسمه تعالى‌

- اين امور مجوّز زدن ريش نمى‌شود. و حكمت حرمت تراشيدن، اين امور ذكر شده در سؤال نمى‌باشد، و اللّه العالم.

٢٠١٦

- احتراما بعرض مى‌رساند مسأله مورد استفتاء اختلاف بين دو روستا است كه مسبّب آن خوانين در رژيم ستم شاهى بوده‌اند، به اين صورت كه دو چشمه آب در ملك روستاى الف بوده و خان روستاى ب با توسل به زور همراه گروهى از افراد تحت نفوذ خود براى تصاحب آب روستاى الف به آن روستا حمله ور شده و خسارات فراوانى بوجود آورده تا اينكه خان روستاى ب با توجه به زور بيشترى كه داشته خواسته خود را به خان روستاى الف تحميل كرده، و با اينكه هيچ‌گونه رضايت‌