نشد، خمس دارد. و اگر توان ازدواج بدون پس‌انداز ندارد خمس مقدار پس‌انداز را با مرجع يا وكيل مرجع دستگردان كند و ايشان او را راهنمائى مى‌كنند كه چه كارى انجام دهد [و سهم سادات را و لو به تدريج بايد به سادات فقير مؤمن برساند]، و اللّه العالم.

٧٢٤

- اگر شخص نتواند ماشين مطابق شأنش را بخرد، جز اينكه خودش و فرزندش پس‌انداز كنند و پس از جمع‌آورى مبلغى به صورت اقساطى ماشينى را جهت خود بخرند، و با توجه به اين مطلب كه خريد ماشين براى آنها به غير از اين راه پس‌انداز مقدور نيست، آيا اين پس‌انداز متعلق خمس است يا خير؟ و آيا در پايان سال خمسى پدر يا فرزند بايد خمس را بپردازند يا خير؟

بسمه تعالى‌

- از در آمد پس‌انداز شده- تا يك سال پس از بدست آوردن- هر مقدار باقى ماند بايد تخميس شود، و در صورت نياز شديد حكم سؤال قبل را دارد، و اللّه العالم.

٧٢٥

- اگر كشاورز خمس بذرى را بپردازد آيا مى‌تواند از در آمد به مقدار عين بذر و يا به مقدار قيمت بذر اخذ نموده و بذرى ديگر تهيه كند؟ يا بذر در زمان رويش تلف شده محسوب مى‌شود و هر ساله بايد بذر تخميس گردد؟ يا به خاطر اينكه در وسط سال براى كسب منفعت تلف مى‌شود اصلا خمس ندارد؟

بسمه تعالى‌

- بنابر احتياط بذرى كه كاشته شده تلف حساب مى‌شود و آنچه را كه براى بذر در سالهاى بعد مى‌گيرد بايد آن را تخميس كند، و اللّه العالم.

٧٢٦

- شخصى براى فرزند خود خانه خريدارى مى‌كند، خمس دارد يا نه؟

بسمه تعالى‌

- اگر پدر با پولى كه سال بر آن گذشته باشد خانه را خريدارى كرده خمس دارد و الّا خمس آن بر پدر واجب نيست، و پسر نيز چنانچه در همان سال كه خانه به او داده شد در خانه سكونت كرد خمس ندارد و الّا خمس دارد، و اللّه العالم.

٧٢٧

- شخصى براى فرزند خود سرمايه كسب مى‌دهد آيا خمس دارد يا خير؟

بسمه تعالى‌

- اگر بر آن سال گذشته بايد پدر خمس آن را بدهد و بر پسر نيز بعد از گذشت سال بر سرمايه خمس لازم است، و اللّه العالم.

٧٢٨

- شخصى براى خوش‌حال كردن پدر و مادر خود براى حجّ آنها پول واريز كرده و دو سال‌