کلیات علوم اسلامی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٠ - عرفای قرن سوم

برد و مسائل عرفانی را با اصطلاحات رمزی بیان کرد که فقط کسانی که واردند بفهمند و ناواردها چیزی نفهمند. این روش تدریجاً معمول شد، معانی عرفانی به صورت غزل و با تعبیرات سمبلیک بیان شد. برخی معتقدند که بسیاری از تعلیمات فلسفه نوافلاطونی وسیله ذوالنّون وارد عرفان و تصوف شد [١]. ذوالنّون در فاصله سالهای ٢٤٠- ٢٥٠ درگذشته است.

ز. سهل بن عبداللَّه تُستَری. از اکابر عرفا و صوفیه و اصلًا اهل شوشتر است.

فرقهای از عرفا که اصل را بر مجاهده نفس میدانند، به نام او «سهلیه» خوانده میشوند. در مکه معظمه با ذوالنّون مصری ملاقات داشته است. وی در سال ٢٨٣ یا ٢٩٣ درگذشته است [٢]

ح. حسین بن منصور حلّاج. اصلًا اهل بیضاء از توابع شیراز است ولی در عراق رشد و نما یافته است. حلّاج از جنجالی ترین عرفای دوره ی اسلامی است. شطحیات فراوان گفته است. به کفر و ارتداد و ادعای خدایی متهم شد. فقها تکفیرش کردند و در زمان مقتدر عباسی بهدار آویخته شد. خود عرفا او را به افشای اسرار متهم میکنند. حافظ میگوید: