بود؟ آن مرحله او را شما حساب کنید. آیا اگر ]انسان را[ در عالم دنیا نمی‌دیدید و مردم فقط نطفه را دیده بودند کسی باور می‌کرد که این ذره «نطفه‌ای» به صورت یک چنین موجودی دربیاید؟ ولی حالا که می‌بینند، برایشان از شگفتی افتاده است. آیا آنچه که ما به نام «قیامت» به شما می‌گوییم، در عجب بودن و عجیب بودن در این حد است؟ ولی چون این را زیاد دیده‌اید به نظرتان چیزی نمی‌آید.

اَلَمْ یک نُطْفَةً مِنْ مَنِی یمْنی آیا آغاز این، نطفه‌ای نبود، ذره‌ای از نطفه که در رحم ریخته می‌شود؟ ثُمَّ کانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوّی. بعد از این مرحله، شکلی پیدا کرد شبیه یک خونِ بسته شده، یعنی تدریجآ رشد کرد و بزرگ شد و کسی اگر نگاه می‌کرد خیال می‌کرد یک خونِ بسته شده است. بعد از این مرحله ـ که مراحل اوّلی است که جنین در رحم حالت یکنواختی داردـ تکثیر می‌شود و تکثیر می‌شود، بعد حالت تقدیر یعنی اندازه‌گیری پیدا می‌شود. تقدیر و اندازه‌گیری یعنی این حالتی که امروز می‌گویند حالت اُرگانیزم پیدا می‌کند یعنی قسمت قسمت می‌شود و هر قسمتش برای یک عضو آماده می‌شود. این، حالت تقدیر و اندازه‌گیری است. اصلا خَلق معنایش تقدیر است. فَخَلَقَ بعد او را اندازه‌گیری کرد، یعنی به همان حالتِ یکنواخت رشد نمی‌دهد. اگر به حالت یکنواخت باشد، آخرش مثل یک تکه گوشت از آب درمی‌آید. فَسَوّی بعد تعدیل کرد، یعنی یک نوع تعادل میان این اعضای مختلفی که اندازه‌گیری شده است برقرار کرد.

از همه عجیب‌تر: برای اینکه نسل ادامه پیدا کند دو تیپ کرد: تیپ نر و تیپ ماده، چون اگر همه مذکر باشند نسل منقرض می‌شود، همه مؤنث هم باشند نسل منقرض می‌شود. یک عده را پسر و یک عده را دختر ]قرار داد.[ فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَینِ الذَّکرَ وَ الاُْنْثی از یک چنین نطفه‌ای