شخص است چیست. لا تُبْقی وَ لا تَذَرُ همین قدر در وصفش این دو کلمه را می‌فرماید: نه باقی می‌گذارد و نه رها می‌کند. جمله خیلی عجیبی برای وضع جهنم است. آتش دنیا و هر عذابی که در دنیا هست وقتی که به شدت و نهایت اوج خودش برسد دیگر باقی نمی‌گذارد یعنی از بین می‌برد ولی وقتی که از بین برد دیگر رها می‌کند، دیگر چیزی نیست که برایش ]آتشگیره باشد، [دیگر نو نمی‌شود که باز بار دیگر. ولی آن جهان جهان فنا نیست، هم از بین می‌برد و هم رها نمی‌کند: کلَّما نَضِجَتْ جُلودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلودآ غَیرَها لِیذوقُوا الْعَذابَ[١] . در سوره سَبِّحِ اسْمَ می‌خوانیم که: ثُمَّ لایموتُ فیها وَ لا یحْیی[٢] . می‌فرماید:

فَذَکرْ اِنْ نَفَعَتِ الذِّکری. سَیذَّکرُ مَنْ یخْشی. وَ یتَجَنَّبُهَا الاَْشْقی. اَلَّذی یصْلَی النّارَ الْکبْری. ثُمَّ لایموتُ فیها وَ لا یحْیی[٣] .

نه می‌میرد و نه زندگی می‌کند، یک چنین حالتی. لاتُبْقی وَ لاتَذَرُ نه ابقاء می‌کند (یعنی او را از بین می‌برد) و نه رهایش می‌کند.

لَوّاحَةٌ لِلْبَشَرِ بشر را و بشره بشر را و چهره بشر را دگرگون‌کننده است؛ یعنی او که از بین نمی‌رود، ولی اگر ببینی کأنه چیز دیگری داری می‌بینی. عَلَیها تِسْعَةَ عَشَرَ بر آن آتش نوزده موجود (بعد گفته خواهد شد مَلَک) موکلند. بعد قرآن راجع به این عدد ١٩ که چرا عدد ١٩ گفته شده است بحث می‌فرماید که باشد ان‌شاءالله در جلسه آینده روی این قضیه بحث

[١] . نساء / ٥٦ .

[٢] . اعلی / ١٣.

[٣] . اعلی / ٩ ـ ١٣.