که ما ذرات استخوان او را گرد نخواهیم آورد؟ چرا، نه تنها گرد می‌آوریم بلکه آن سرانگشتان او را هم ترکیب می‌کنیم و تعدیل و تسویه می‌کنیم مثل اول، یعنی تنها گردآوردن مطرح نیست، برگرداندنِ به حالت اولِ آن ریزترین و پیچیده‌ترین استخوانها هم برای ما مشکلی نیست.

بعد فرمود که این بهانه‌گیریها درواقع شبهه و اشکال برای ذهن افراد نیست بلکه یک جنبه روانی دارد. افرادی که قبلاً تصمیم گرفته‌اند که ـ به اصطلاحِ بعضی در امروز ـ آزاد زندگی کنند یعنی برای هر فسقی و هر فجوری هیچ حد و هیچ قید و تقیدی در عمل نداشته باشند، این جور بهانه‌ها را مطرح می‌کنند. بعد همین گونه افراد که سؤالهایشان جنبه تحقیق ندارد بلکه به صورت اشکال‌تراشی و بهانه‌گیری مسئله را طرح می‌کنند، از جمله می‌گویند اگر قیامت راست است پس زمان و تاریخش را به ما بگو: یسْئَلُ اَیانَ یوْمُ الْقِیمَةِ.

علل پاسخ خاص قرآن درباره زمان قیامت

قرآن به دلیل اینکه این سؤال جواب ندارد (به معنایی که عرض می‌کنم) زمان و تاریخ را تعیین نمی‌کند ولی خصوصیاتی را که در آنجا واقع می‌شود بیان می‌کند. زیرا اولاً مسئله قیامت به یک اعتبار که علم الساعة است (اگر در باره آن ما بتوانیم «کی» بگوییم) مطلبی است که در قرآن مکرر آمده است که علمی است که خدا آن علم را پنهان کرده است حتی از انبیاء و اولیاء، یعنی جز ذات حق کسی آن را نمی‌داند ؛ یعنی جزو اسرار عالم هستی است که حتی به پیغمبران گفته می‌شود که علم الساعة را بگویید در نزد خداست.

بعلاوه این گونه سؤالها یک سؤالهایی است که جواب ندارد، به معنی اینکه شما جواب صحیحش را هم که بدهید برای طرف قابل اثبات