کلُّ نَفْسٍ بِما کسَبَتْ رَهینَةٌ. اِلّا اَصْحابَ الْـیمینِ همه مردم در گرو کسب خود هستند[١] مگر یاران طرف راست. اصحابُ الیمین یعنی یاران طرف راست. در سوره اذا وَقَعَت این موضوع را مفصل بحث کردیم، گفتیم قرآن در قیامت مردم را سه دسته می‌کند: اصحابُ الـیمین یاران طرف راست، اصحابُ الشِمال یاران طرف چپ، و اَلسابقونَ السابقون پیشروان که خیلی پیشرو هستند و اُولئِک الْـمُقَرَّبونَ. بعد در آنجا این بحث را مطرح کردیم که مقصود از اصحابُ الیمین و اصحاب الشمال (یاران طرف راست و یاران طرف چپ) چیست. عرض کردیم که ما عوالم داریم: عالم طبیعت، عالم ملکوت (ملکوت عُلیا و ملکوت سُفلی). خدا انسان را به گونه‌ای خلق کرده است که درمیان دو عالم قرار گرفته است، می‌تواند به سوی آن عالم عِلوی[٢] عروج کند، می‌تواند به سوی این عالم

سِفلی هبوط و سقوط کند. کما اینکه در روایات آمده است که قلب انسان ـ که مسلّم مقصود این قلب گوشتی نیست ـ دارای دو گوش است: گوش راست و گوش چپ. در گوش راستِ دل انسان همیشه مَلَک القاء می‌کند، الهام خیر می‌کند و در گوش چپ انسان شیطان وسوسه می‌کند. باز آنجا صحبت از چپ و راست داشتن روح انسان است. مسلّم آن چپ و راست غیر از چپ و راست جسمانی است.

پس ما دو عالم داریم :]عالم علوی و عالم سفلی.[ اصحاب الیمین گروهی هستند که به طرف راست و به طرف عالم عِلوی صعود کرده‌اند؛ یعنی در حالی که خدا انسان را در حد وسط عالمها قرار داده است ]و

[١] .گفتيم مقصود از كسب در اينجا شغل نيست، كسب يعنی عمل، آنچه اكتساب می‌كند، آنچه كه از عمل به دستمی‌آورد.

[٢] .عالم دهر ايمن در اصطلاح فلاسفه.