عین آگاهی است چون تمام ذرات وجودش است که دارد شهادت می‌دهد و خودش شاهدترین شاهدها بر اعمال خودش است. اگر هم عذرها القاء کند خودش هم می‌داند که بیجا و دروغ می‌گوید. البته اینکه «انسان بر نفس خودش بصیر است» در دنیا هم در بسیاری از مسائل صدق می‌کند. در احادیث هم وارد شده است که در بسیاری از امور، انسان خودش از هر کس دیگر خودش را بهتر می‌شناسد.

دستور درباره نحوه دریافت وحی

بعد سه چهار آیه است که مفسرین گفته‌اند مثل جمله معترضه است. جمله معترضه در همه سخنها و کلامها می‌آید و عبارت است از اینکه انسان سخنی را دارد می‌گوید، در وسط که هنوز باید ادامه پیدا کند چند جمله‌ای مربوط به موضوعی دیگر می‌گوید برای اینکه خیلی لازم شده در این بین این جمله را بگوید. مثل اینکه یک سخنران دارد حرف می‌زند، احساس می‌کند کسی آنجا چنین می‌کند، می‌گوید آقا فلان موضوع را این جور بکنید، بعد حرف خودش را ادامه می‌دهد.

اینجا در همان حالی که پیغمبر این جمله‌ها را به عنوان وحی تلقی می‌کرده است خدای متعال به عنوان یک ادب الهی یک دستور در نحوه گرفتن وحی به او می‌دهد که در گرفتن وحی این جور باش، بعد حرف اول را ادامه می‌دهد. دو سه آیه ما در قرآن راجع به این جهت داریم نزدیک به یکدیگر، با یک تفاوتی که در کار است، که نشان می‌دهد رسول خدا در آن حالی که قلب مقدسش وحی را می‌گرفت یک نوع حالت نگرانی ]داشت و [برای اینکه نکند وحی را درست ضبط نکند زود تکرار می‌کرد؛ از آن طرف که جمله‌ها به او القاء می‌شد، پشت سرش بلافاصله خودش جمله را تکرار می‌کرد برای اینکه خوب دریافت کند و هیچ