آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٢
ضمناً به روان شناسی دینی کمک میکند، یعنی به مفاهیم دینی یک مفهوم خاص روان شناسی میدهد. ببینید کارهای بد را قرآن چه مینامد؟ در یک درجهاش میگوید کفر. در یک درجه میگوید فسق یا فسوق و یا میگوید فجور. اما کفر به معنی پوشاندن است چون کفر به عقیده مربوط میشود. کافر از آن جهت کافر گفته میشود که حقیقتی را درک میکند ولی رویش را میپوشاند، برخلافش عقیده دیگری را اظهار میدارد. روی حقیقت را میپوشاند. فسق و فجور ـ که در مورد عمل گفته میشودـ معانی نزدیک به یکدیگر دارند. اصل فسق این است: مثلاً در مورد میوهها یا گیاههایی که پوستی دارند و بعد پوست را میشکافند و میخواهند از آن بیرون بیایند، عرب این را فَسَقَ اطلاق میکند. فجور همان ماده فَجر و انفجار و شکافتن است.
مطلبی را در بعضی از کتابهایی که بر اساس روان شناسی است خواندم، نوشته بود که هر خطایی و هر گناهی برای انسان، اگر انسان خوب دقت کند، نوعی انفجار است. مثل دیگی که در آن مقداری آب باشد و درش کاملاً بسته باشد و منفذی نداشته باشد، بعد زیرش آتش کنند و بعد یکدفعه منفجر بشود؛ یعنی یک عملی که (من نمیدانم چه تعبیر بکنم غیر از خود انفجار) گویی وجود انسان را میشکافد. یک وقت انسان یک کار آگاهانه میکند. مثلاً حرف میزند؛ بخواهد حرف بزند میزند، نخواهد حرف نمیزند. یا نگاه میکند؛ بخواهد نگاه کند میکند بخواهد نگاه نکند نمیکند. ولی گاهی شما دیدهاید که انسان حتی در حرف زدن و بیشتر در خندیدن یا گریستن به ]حالت انفجار میرسد [.انسان گاهی تحت تأثیر یک موضوعی میخواهد خیلی شدید گریه کند، بعد به زحمت خودش را حفظ میکند و نگه میدارد. یک وقت میبینید بی اختیار به اصطلاح معروف بغضش ترکید. این کأنه یک حالت