نهج الولايه : بررسي مستند در شناخت امام زمان عليه السلام - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٨ - در اتحاد نفوس مكتفيه به نفس رحمانى و عقل بسيط

الحكم بيان كرده است كه : العارف المطلع على مقامه هو على بينة من ربه يخبر عن الامر كما هو عليه كاخبار الرسل عن كونهم رسلا و انبياء الا انهم ظاهرون بانفسهم , مفتخرون بما يخبرون عنه . [١]

چون از جوهر اول اعنى نفس رحمانى و عقل بسيط و حقيقت محمديه صلى الله عليه و آله فى الجمله آگاهى حاصل شد , سخنى مفيد از مقصد اقصى عارف نسفى باختصار نقل مى كنيم :

([ جوهر اول دو كار مى كند اول آن كه از خداى فيض قبول مى كند و دويم آن كه به خلق خداى مى رساند و اگر گويند حضرت محمد صلى الله عليه و آله دو كار مى كند از خداى مى گيرد و به خلق مى رساند هم راست باشد از جهت آن كه چون جوهر اول روح حضرت محمد صلى الله عليه و آله است هر دو يكى باشند .

اكنون بدان كه طرف جوهر اول را كه از خداى مى گيرد نامش ولايت است و اين طرف جوهر اول را كه به خلق خداى مى رساند نامش نبوت است پس ولايت باطن نبوت آمد , و نبوت ظاهر ولايت آمد و هر دو صفت حضرت محمد صلى الله عليه و آله و سلم اند .

چون ولايت و نبوت را دانستى اكنون بدان كه شيخ سعدالدين حموى مى فرمايد كه هر دو طرف جوهر اول را در اين عالم دو مظهر مى بايد كه باشد , مظهر اين طرف كه نامش نبوت است خاتم انبياء است و مظهر آن طرف كه نامش ولايت است صاحب الزمان است و صاحب الزمان اسامى بسيار دارد چنانچه جوهر اول اسامى بسيار دارد .

صاحب الزمان علم به كمال و قدرت به كمال دارد و علم و قدرت را با وى همراه كرده اند چون بيرون آيد تمامت روى زمين را بگيرد و