نهج الولايه : بررسي مستند در شناخت امام زمان عليه السلام - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٣ - برهان بر امكان دوام بدن عنصرى

و مطلب عمده همين است كه اين بزرگترين كتاب الهى به نام انسان را فهميده ورق نزده ايم , و به مطالعه مطالع كلمات و آيات آن بسر نبرده ايم , و از آن در همين حد عادى غاذى و نامى و متحرك بالاراده آگاهى يافته ايم .

غرض اين است كه در راه اعتلاى به معارج مقامات انفسى , و وقوف به مواقف اين صحيفه الهى بايد خدمت استاد كرد , استادى سفر كرده و زبان فهم . من هم مدعى نيستم كه عهده دار تحديد حقيقى و تعريف واقعى آن هستم , و لكن از استمداد انفاس قدسى اولياى حق , با بضاعت مزجاتم در حد استطاعت و وسع , به وصف اسم و رسم آن مى پردازيم , و در ارتباط با موضوع شريف رساله , هدايائى كه برخى از نتايج بحث است اهداء مى نمائيم ان الهدايا على مقدار مهديها .

انسان يك حقيقت ممتد از فرش تا عرش است كه ما جعل الله لرجل من قلبين فى جوفه , مرتبه نازله او بدن اوست كه در اين نشأه بدن عنصرى اوست كه با همين وصف عنوانى بدن در حقيقت روح متجسد است , و ان شئت قلت گوهرى جسمانى است كه به اوصاف جسم چون شكل و صورت و كيفيت و كميت و غيرها متصف است .

روح او گوهرى نورانى است كه از مشاين طبيعت منزه است , و آن را مراتب تجرد برزخى و عقلانى و فوق تجرد عقلانى است كه حد يقف ندارد , و در هر مرتبه حكمى خاص دارد و در عين حال احكام همه مراتب , ظهور اطوار وجودى اوست , ما لكم لا ترجون لله و قارا و قد خلقكم اطوارا .

مرتبه نازله آن محاكى مرتبه عاليه اوست , چنانكه در سلسله طوليه وجود هر دانى ظل عالى است و نشأه اولى مثال نشأه اخرى است و لقد