رساله علامه بزرگوار محمد دهدار در قضا و قدر - دهدار، محمد بن محمد - الصفحة ٦٧

قول به جبر و اظهار آن از معاويه بود تا بدين حيلت عذرى براى كارهاى ناشايسته اش به مردم وانمود كند . آرى اينگونه پديده ها از بنى اميه و بنى عباس بسيار است تا اين كه مردم را به سير قهقرى از مناهل معارف حقيقى و حاملين اسرار كتاب الله و خزائن كنوز الهى ائمه وحى و تنزيل محمد و آل محمد صلى الله عليه و آله باز داشتند .

تبصره : شبيه افراط بودن جبر و تفريط بودن تفويض و عدل بودن امر بين الامرين مناظره ظاهرى بين عارف و حكيم و رأى متين اولياى دين است .

عارف مى گويد : امر موقوف بر مشاهده و عيان است كه فوق طور عقل است و از قياسات عقلى و نظر فكرى بدان مقام نتوان رسيد .

حكيم مى گويد : آنچه براهين عقلى نتيجه داد مقبول است و الا فلا .

اولياى دين ما عليهم السلام در مقام احتجاج و استدلال به طريق فكر و نظر اقدام مى فرمودند چنان كه احتجاج شيخ اجل طبرسى قدس سره در اين مطلب سند زنده است , بلكه خود قرآن مجيد حجتى گويا در اين باره است كما لا يخفى على اهله , و در مقام مشاهده و عيان( لم اعبد ربالم اره) و( الغيرك من الظهور ما ليس لك حتى يكون هو المظهر لك) ؟ مى فرمودند و آيات قرآنى در امضاى اين قسمت نيز بسيار است و اين امر بين الامرين است .

عجيب اين كه ملاى رومى به صورت شكل اول قياس كه خود