رساله علامه بزرگوار محمد دهدار در قضا و قدر - دهدار، محمد بن محمد - الصفحة ٤٤

مجلسى قدس سره در مرآة العقول در ورود اول ما خلق الله العقل دغدغه فرموده است , لازم ديده ايم كه ماخذ قابل اعتماد آن را به عرض برسانيم .

تذييل : غرض ما از اين تذييل اشاره به مطلبى است كه هر چند از حريم موضوع رساله خارج است ولى در بيان حديث اول ما خلق الله العقل اهميتى بسزا دارد , و آن اين كه در كتب اساطين عرفان اول ما خلق جز اول ما صدر است و اول ما صدر مقدم بر اول ما خلق است . و از برخى روايات اهل بيت وحى عليهم الصلوة و السلام همين دقيقه استفاده مى شود بلكه ظواهر روايات متعددى بر اين نكته عليا دلالت دارند , و براى متضلع در فهم صحف مطهره عارفين بالله معلوم است كه منبع معارف آنان باطن ولايت است و اشارات آنان بشاراتى از اسرار و بطون آيات و روايات است و در حقيقت عارف كامل فيلسوف حقيقى است و به تعبير دلپذير معلم ثانى فارابى در آخر كتاب تحصيل السعادة فيلسوف حقيقى امام است . نخست به بيان برهان اول ما خلق به مبناى حكيم مى پردازيم و پس از آن به بيان اول ما صدر بر اساس عارف :

در كتب عقليه مبرهن است كه الواحد لا يصدر منه الاواحد , اين واحد مصدر , واحد حقيقى است كه بسيط الحقيقه است يعنى از تمام جهات واحد است و به هيچ نحو تكثر و اجزائى ندارد : نه اجزاى خارجى چون تجزيه مركبات به عناصر و بسائط , و تجزيه عقاقير و معجونات و اطريفلات به مفردات , و تجزيه جسم به ماده و صورت ,