رساله علامه بزرگوار محمد دهدار در قضا و قدر - دهدار، محمد بن محمد - الصفحة ٧٥

يكى را يكى مى رسد .

قرآن مجيد مى فرمايد :

مثل الذين ينفقون اموالهم فى سبيل الله كمثل حبة انبتت سبع سنابل فى كل سنبلة مائة حبة والله يضاعف لمن يشاء والله واسع عليم [١] هفتصد چون مضاعف شود هزار و چهارصد گردد , و زياده واسع عليم است , و يكى را يكى رسد اشاره است به كريمه و من جاء بالسيئة فلا يجزى الامثلها و هم لا يظلمون [٢] , و به كريمه من عمل سيئة فلا يجزى الامثلها [٣]

اگر سنگى را مثلا از لب دره اى يك بار بسوى نشيب آن حركت دهند ديگر لازم نيست كه دمبدم آن را حركت دهند بلكه مطابق طبعش در حركت خواهد بود تا به ته دره برسد , و اگر بعكس از ته دره بخواهند آن را به لب دره برسانند بايد آن فان با رنج و تلاش آن را انتقال داد و عائق آن بود چون مسيرى برخلاف طبع او است , نفوس انسانى نسبت به مبادى عاليه و علوم و معارف حقه بدين وزان و مثالند كه بالطبع رو به بالا دارند آنچنان كه حجر رو به پايين بلكه امر نفوس فوق اين مثال است كه در آن زمان و مكان دخيل است و اين عارى از ماده و احكام متعلق به آن است , و همين كه از رنگ تعلق رهايى يافتند بقدر علم و عمل و منزلت و فضائلشان حسنه آنها ارتقاء مى يابد كه گاهى يكى ده تا است من جاء بالحسنة فله عشر