معنوي و نقطه ظهور تسليم و خضوع و خشوع عبد نسبت به
حق است، منتهي به جهاتي مثبت; از جمله نورانيت باطن، کامل شدن حج، رضايت حق و قبولي عمل مي گردد، علاوه بر آن، به هر تار مويي که تراشيده مي شود، حسنه اي از جانب حق به پرونده اضافه و سيئه اي از آن محو مي گردد. ايمان و يقين اضافه مي شود. کمک و نصرت حق به عبد مي رسد و حاجي و پدران و مادران گذشته اش مورد مغفرت حقّ قرار مي گيرند.[١]

آري حاجي پس از تقصير نهايي چون طفلي که از مادر زاده شده، از تمام گناهان و تقصيرات گذشته اش پاک مي شود و چنانچه پس از آن از قدم گذاشتن در وادي معصيت خود داري کند و تقواي الهي را رعايت نمايد و اين تولّد معنوي را قدر بداند، مي تواند در آن فضاي نوراني و روحاني حاصله از اداي مناسک، ادامه حيات دهد و در بقيه زندگي، همچون ايام حج، در باطن خود زائر حق و در نهايت واصل به محبوب شده به مقام فنا و از طريق فنا به بقاي ابدي برسد:

من حجّ ولم يفجر فکأنه وُلِدَ من اُمّهِ

[١] راهنماي حرمين، ج٤، ص١٥٥