اراده وجود مقدس حق بر اين قرار گرفت که مطاف در يک نقطه از زمين و در مرکزي معين ؛ يعني در مدار خانه کعبه قرار گيرد تا عباد حق به آثار و فوايدي که براي حج مقرر شده و در سطور قبل به قسمتي از آن اشاره رفت ، برسند .

اين که مطاف در يک مرکز است و جاي ديگري ، جز آن جايگاه رفيع ، انتخاب نشده ، عين حکمت حق و به مصلحت بندگان و علّت ظهور روح تسليم در آناني است که مناسک را به حقيقت انجام مي دهند و شرايط معنوي آن را با عشق و علاقه دنبال مي کنند . مطاف آن محل مبارک و نقطه نور ، همراه با اعمالي است که بايستي در آن مقدس ترين معبد الهي انجام بگيرد ، به قدري در سازندگي فرد و اجتماع مؤثر است که قابل توصيف با قضاياي معمولي نيست ، به طوري که مي توان گفت :

اگر انساني به آن عمل سازنده توفيق يابد و با اين حال ، دگرگوني در وضع او به وجود نيايد و به مسير تکامل وارد نگردد ، حتماً يا به حکمت آنچه که ديده و عمل کرده است

آگاهي نداشته و يا نيروي غرايز حيواني و خودخواهي او بقدري مقاومت داشته است که اگر خود حق و حقيقت را