سقيفه; زمينه ها، معيارها و پيامدها - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤١
در امر خلافت و جانشينى از پيامبر، بايد به مشورت بپردازيم و جانشين را معين كنيم.
پاسخ
استدلال با اين آيه، با اشكالاتى مواجه است كه هرگز نمى تواند يك دليل قاطع بر يك چنين مسأله اى باشد.
اوّلاً: شأن نزول آيه حتى آيات ماقبل و مابعد، گواهى مى دهند كه مورد مشاوره، جنگ با مشركان و مخالفان است، و مقصود ا ز كلمه (فى الأمر) اشاره به همين موضوع است، بنابراين، آنچه كه بايد نتيجه گرفت اين كه در جنگ با دشمنان، مسلمانان بايد به مشورت بپردازند و امّا فزون از مسائل نظامى، آيه، ناظر به آن نيست.
و به عبارت ديگر، «ال» در كلمه (فى الأمر)اشاره به موضوع معهود است، كه همان مسائل نظامى و نبرد با دشمنان باشد، تنها چيزى كه مى توان از اين آيه، نتيجه گرفت اين كه مسلمانان در امور نظامى به مشورت بپردازند تا از راههاى نتيجه بخش وارد كارزار شوند، و امّا آيه بر مشورت در امور خارج از شأن نزول، دلالت ندارد.
ثانياً: فرض كنيم كه «ال» در كلمه(فى الأمر) براى جنس است،