آيات مشكله قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٩٣ - آيه نخست

طبق ضابطه اى كه ياد آور شديم بايد بگوئيم اين آيه مربوط به « حق اللّه » است و هدف فرزندان يعقوب اين است كه پدر از خدا بخواهد كه خدا آنها را ببخشد.

گواه روشن بر اين مطلب اين است كه فرزندان به پدر مى گويند:

« اِسْتَغْفِرْلَنا» : براى ما از خدا طلب مغفرت كن و اگر مسأله حق الناس ( حق خود يعقوب) مطرح بود، بايد بگويند:

« اِغْفِرْلَنا» : پدرجان !ما را ببخش واوهم بايد در پاسخ درخواست آنان بگويد:

« غَفَرْتُ لَكُمْ» : همه شماها را بخشيدم.

اكنون با توجه به مراتب ياد شده به سخنان نويسنده تفسير گوش فرادهيم:

« استغفار منحصرا راجع به( حق الناس) است زيرا بدون شك فرزندان يعقوب به آزار و اذيت او پرداخته بودند و اينك مى خواهند پدرشان آنان را عفو كند و بعد از آن، از خداوند نيز براى ايشان طلب مغفرت نمايد چنان كه يعقوب نيز فرمود « كه» در باره شما از خدا طلب مغفرت خواهم نمود در اين آيه واضح است كه منظور فرزندان اين بود كه در مرحله اول حضرت يعقوب از تقصيرشان در گذرد و سپس از خداوند بر آنان طلب مغفرت كند».

پاسخ :

در اين كه فرزندان يعقوب، پدر را اذيت كرده و حقوق اورا پايمال نموده بودند جاى گفتگو نيست، هم چنانكه جاى شك نيست كه آنها نيز نسبت به خدا نافرمانى نموده و مرتكب معصيت شده بودند ولى جان سخن اين جا است كه آيا فرزندان «يعقوب» براى اين به پيشگاه پدر ارجمند خود آمده بودند، كه آنان را ببخشد، يا از خدا بخواهد كه خدا آنان را ببخشد .

وبه ديگر سخن: آيا گفتند پدرجان شما مارا ببخش و عفو كن و از حق خود