آيات مشكله قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٣٢ - ٥ ـ مقصود از متشابه چيست؟

آن، آگاه مى گردد نه اين كه متشابهات براى ابد درمحاق ابهام باقى مى ماند و هيچ گاه خرد انسان به واقعيت آن نمى رسد چنانكه جريان در اين نظريه چنين است.

٣ ـ صريـح آيـه اين است كه افـراد منحـرف، پيوسـته از آيات « متشـابه» پيـروى مى كنند چنانكه مى فرمايد: (فَيَتَّبِعوُنَ ما تَشْابَهَ مِنْهُ) از متشابهات كتاب پيروى مى كنند، لازمه پيروى از « متشابه» اين است كه آيات متشابه بايد از ظهور خاصى هرچند به صورت متزلزل ولرزان، برخوردار باشد كه افراد منحرف بتوانند از آن پيروى كنند و سرانجام به مقاصد پليد خود كه همان فتنه انگيزى است، برسند واگر مقصود از آيات متشابه، همان موضوعات خارج از حيطه فكر و خرد انسان باشد اين گونه از موضوعات فاقد ظهور بوده و درنتيجه امكان پيروى ندارند.

٤ ـ اگر آيات متشابه را با ذات خدا وملك و جن و روح تفسير كنيم، دراين صورت اين نوع از متشابهات« مفرداتى» خواهند بود كه واقعيت آنها براى ما مجهول است نه « آيه» مجهول و نامعلوم.

به ديگر سخن: قرآن مى فرمايد: « واخر متشابهات» يعنى بخشى از آن، آيات متشابه است بنابراين، بايد « متشابه» آيه متشابه باشد نه مفرد، و آيه از مفردات و روابط خاصى تشكيل مى گردد و تمام آنچه را كه طرفداران اين نظريه، آنها را از متشابهات مى خوانند همگى يك رشته موضوعات هستند كه نمى توان آنها را آيه خواند مگر با تأويل.

٥ ـ آيـه بـه روشنى يادآور مى شـود كه آيات متشـابه دست آويز فتنه انگيزان مى باشد و با تأويل آنها طبق هوى و هوسهاى خود، فتنه ها بر پا مى كنند اكنون بايد ديد چه نوع آيات در عصر رسول گرامى و پس از او، مايه فتنه انگيزى بوده است و اين گروه با تأويلات باطل خود، چه فسادهائى در جامعه پديد آورده اند آيا موضوعاتى كه طرفداران اين