آيات مشكله قرآن - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٠٣ - ٦ ـ توجه به هماهنگى مجموع آيات قرآن

او، پس از دريافت آنها از مقام وحى، در اختيار امت مى گذارند.

البته هدف اين نيست كه هر آيه اى از آيات ، احتياج به بيان دارد تا كسى بگويد كه آيه: ( اِنَّ اللّهَ عَلى كُلِّ شَى قَديرٌ) نياز به بيان دارد، بلكه غرض اينست كه اجمالاً در آشنائى با مقاصد قرآن، احتياج به بيان وحى داريم، وفعلاً دركميت آن بحثى نداريم.

البته همان طور كه در مراجعه به شأن نزولها ياد آور شديم هرگز نبايد باهر خبر و حديثى ، به تفسير قرآن برخاست بلكه بايد حديث را از نظر سند و دلالت مورد دقت قرار داد و پس از « جامع الشرائط بودن» از آن كمك گرفت.

٦ ـ توجه به هماهنگى مجموع آيات قرآن [١].

آنچه بيان گرديد، زير بناى اصل تفسير قرآن است ولى شرط مهم صحت تفسير و اتقان واستوارى آن، اين است كه مفسر هر آيه را از آيات ديگر آن سوره و از آيه هاى ديگر سوره ها و سرانجام از مجموع قرآن جدا نداند و مطمئن باشد كه مجموع آيات، هدف واحدى را تعقيب مى كنند و يا اهدافى را تعقيب مى نمايند كه همگى در يك هدف وسيع خلاصه مى گردند.

بزرگترين لغزشگاه تفسير اين نقطه است يعنى فردى بر اثر آگاهى از گرامر زبان عربى، به تفسير يك آيه بپردازد و از آيات مشابهى كه در زمينه همان آيه وارد شده است، غفلت ورزد و همين لغزش در تفسير، مايه پيدايش مذاهب و عقايد مختلف اسلامى گرديده و هرملت و صاحب مذهبى بر عقيده خود از قرآن دليل و گواه آورده است.

هيچ مى دانيد كه تمام صاحبان مذاهب اعم از : « مجبره، معتزله، مشبِّهه، مجسِّمه، مرجئه و ديگر دارندگان عقايد و مذاهب » هريك بر عقيده وانديشه هاى