ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦٥ - تفسير

فرار، شما را سودى بخشيد.

و برخى گفته‌اند، يعنى: منصرف شويد به آتش پس از حساب، از «قتاده و مقاتل» است.

(ما لَكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ‌) (نيست براى شما از خداوند نگهدارنده‌اى) از عذاب خداوند.

(وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ) (و كسى را كه خداوند گمراه كند براى او هدايت كننده‌اى نباشد) يعنى كسى را كه خدا از راه بهشت گمراه كند پس كسى نخواهد توانست كه او را به سوى بهشت هدايت كند( وَ لَقَدْ جاءَكُمْ يُوسُفُ‌) (و به تحقيق آمد به سوى شما يوسف) و او «يوسف ابن يعقوب» است كه خداوند به عنوان رسالت او را به قوم «قبط» مبعوث گردانيد.

(مِنْ قَبْلُ‌) (از پيش) يعنى پيش از موسى‌( بِالْبَيِّناتِ‌) (با بينات) يعنى با حجتهاى واضح‌( فَما زِلْتُمْ فِي شَكٍّ مِمَّا جاءَكُمْ بِهِ‌) (پس همواره در شك بوديد از آنچه براى شما آورد از عبادت خداوند كه تنهاست و شريكى ندارد، از «ابن عباس» و برخى گفته‌اند، از آنچه از دين، شما را به آن دعوت كرد.

(حَتَّى إِذا هَلَكَ‌) (تا آن كه هلاك شد) يعنى مرد( قُلْتُمْ لَنْ يَبْعَثَ اللَّهُ مِنْ بَعْدِهِ رَسُولًا) (گفتيد هرگز مبعوث نكند خداوند پس از آن رسولى را) يعنى بر كفر خود باقى مانده و گمان كرديد خداوند حجتى را بوجود نخواهد آورد.

(كَذلِكَ‌) (همچنين) يعنى مانند اين گمراهى‌( يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ‌) (گمراه مى‌كند خداوند آن را كه اسراف‌كار باشد) بر خودش و كافر باشد، اصل اسراف به معنى تجاوز از حد است‌( مُرْتابٌ‌) (شك كننده) يعنى شك كننده در توحيد و نبوت انبياء