نظريه حقوقى اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٧٠ - ٥ مهم ترين دفاع از نظر قرآن كريم
اين قابليت را عطا مىكند كه همه موجودات، حتى فرشتگان در مقابل او خضوع كرده و به خاك افتند. به دليل اهميت «ارتباط انسان با خدا» بايد مراكزى در جامعه وجود داشته باشد كه نمادى از آن «ارتباط» باشد و در آنها خدا عبادت شود و با او ارتباط برقرار گردد. اين مراكز نمادين همان معابد، صومعهها، ديرها، كليساها، كنشتها و مساجد هستند. اين مراكز عبادى بايد به صورت آباد روى زمين باقى بماند تا انسانيت انسان و هدف از آفرينش آدمى تحقق يابد. اگر اين مكانها برقرار نباشد، جامعه انسانى با حيوانات فرقى نخواهد داشت. آنچه از جان و مال افراد مهمتر است، دين و ايمان است. بنابراين مهمترين دفاع در اسلام به منظور حفظ ارزشهاى دينى است.
در احاديث آمده است: هرگاه خطرى به جان و مال تو متوجه گشت و تو بتوانى با فدا كردن مال، جان خويش را حفظ كنى، از مال بگذر تا جان تو محفوظ بماند؛ ولى چنانچه خطرى متوجه جان و دين تو شده باشد و امر داير است بين اين كه يا جانت را بدهى و در عوض با ايمان از دنيا بروى، يا آن كه زنده بمانى، ولى بىدين و بىايمان باشى؛ در اين حالت، جان خويش را فداى دينت كن.[١] ارزش دين از جان و از زندگى دنيا به مراتب بيشتر است.
[١] در اين جا به چند نمونه از اين احاديث اشاره مىكنيم:
حديث ١: فَإن عَرَضَ لَكَ بَلاءٌ فَاجْعَلْ مالَكَ دونَ دَمِكَ فَإنْ تَجاوَزَكَ البَلاءُ فَاجْعَلْ مالَكَ دونَ دينِكَ فَإنَّ المَسْلوبَ مَنْ سُلِبَ دينُهُ و المَخروبَ مَن خَرِبَ دينُهُ، (كنز العمال، ج ١٥، ص ٥٣٣، حديث شماره ٤٣٦٠١)= اگر بلايى به تو رسيد، مالت را در راه خونت فدا كن، پس اگر بلا از حد گذشت، پس مالت را در راه دين خود فدا كن، پس همانا بىچيز كسى است كه از دينش محروم گردد و خراب و فاسد شده كسى است كه دينش سلب و خراب گردد.
حديث ٢: الامام على(عليه السلام): إذا حَضَرَتْ بَليَّةٌ فَاجْعَلوا أموالَكُم دونَ أنفْسِكُم، وَ إذا نَزَلَتْ نازلةٌ فَاجْعَلوا أنفُسَكُمْ دونَ دينِكُم، وَ اعْلَموا أنَّ الهالِكَ مَنْ هَلَكَ دينُهُ، و الحريبَ مَن حُرِبَ دينُهُ، (ميزان الحكمه با ترجمه فارسى، ج ٤، ص ١٨٠٤، از كافى، ج ٢، ص ٢١٦)= امام على(عليه السلام): چون بلايى فرا رسد مالهاى خود را سپر جانهايتان كنيد و چون حادثهاى پيش آيد جانهايتان را فداى دينتان كنيد و بدانيد كه هلاك گشته كسى است كه دينش هلاك شده باشد و غارت شده كسى است كه دينش به غارت رفته باشد.
حديث ٣: رسولالله(صلى الله عليه وآله) ـ مما اوصى بهِ عليّاً(عليه السلام) ـ: و الخامِسةُ بَذْلُكَ مالَكَ و دَمَكَ دونَ دينِكَ، (ميزان الحكمه، با ترجمه فارسى، ج ٤، ص ١٨٠٤، از وسائل الشيعه، ج ١١، ص ٤٥٢، ح ٥)= پيامبر خدا(صلى الله عليه وآله) (از سفارشهاى آن حضرت به على(عليه السلام)): سفارش پنجم آن كه جان و مال خود را فداى دينت كنى.
حديث ٤: الامام الصادق(عليه السلام) ـ فى قولِ اللّهِ عَزّوجَلّ: «فَوَقاهُ اللّهُ سَيِّئاتِ ما مَكَروا»: يَعنى مؤمِنَ آلِ فرعونَ، و اللّهِ لقد قَطَّعُوهُ إرباً إرباً، و لكنْ وَقاهُ اللّهُ أن يَفتِنوهُ فى دينِهِ، (ميزان الحكمه با ترجمه فارسى، ج ٤، ص ١٨٠٦، از بحارالانوار، ج ١٣، ص ١٦٢، ح ٥ و ج ٧٨، ص ٢٦٨، ح ١٨٣) = امام صادق(عليه السلام) د رباره آيه «پس خداوند او را از گزند نيرنگهاى آنان حفظ كرد» ـ مىفرمايد: منظور مؤمن آل فرعون است. به خدا سوگند او را قطعه قطعه كردند اما خداوند نگذاشت كه به دينش آسيب برسانند.