نظريه حقوقى اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨٨ - مرحله سوم، شناخت انگيزه دشمن

اجتماعى و سياسى حضور ندارند و بيمارى‌هاى روحى و روانى آنان نسبت به ديگر كشورها بيشتر است. به اين سبب، دولت‌ها و سياست مداران اين كشورها نسبت به جوامع اسلامى و ملت‌هاى مسلمان حسادت مىورزند و مى‌خواهند كه آنها را هم مثل خودشان ببينند: وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَما كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَواء. انگيزه دشمنى آنان، حسادت به ديگر ملت‌ها است. از نظر آنان ما مسلمانان «ارتجاعى» و «واپس‌گرا» تلقى مى‌شويم؛ چرا كه به چيزها و مسايلى فوق اسباب مادى معتقديم و قايل به خدايى هستيم كه ديدنى نيست و نمى‌توان با او تماس جسمانى گرفت. ما به وحى، قيامت، فرشته و شيطان معتقد هستيم. از نظر ما در كنار بنى آدم موجودات وسوسه‌گرى وجود دارند كه رئيس آنان قسم خورده كه همه انسان‌ها را گمراه سازد: قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ. إِلاّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الُْمخْلَصِينَ؛[١]=[ شيطان] گفت: پس به عزت تو سوگند كه همگى را جداً از راه به در مى‌برم مگر آن بندگان خالص شده تو را.

شيطان صريحاً در مقابل خداوند قَسَم ياد كرد و گفت: به عزّت تو سوگند كه تمام آدميان را گمراه خواهم ساخت مگر يك گروه كه دست‌رسى وى به آنان ممكن نيست و آنها حضرات معصومين(عليهم السلام)هستند. خداوند نيز به دليل وجود حكمت‌هايى كه اكنون در صدد بيان آن نيستيم، تا حدودى دست فريب‌كارى و اغواى شيطان را باز گذاشته است: قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ. قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِين[٢]= [شيطان] گفت: پروردگارا، پس مرا تا روزى كه بر انگيخته مى‌شوند مهلت ده، فرمود: در حقيقت تو (تا سرآمد معيّنى) از مهلت يافتگانى.

به هر حال، به اعتقاد ما يك نيروى غيرعادى در ميان انسان‌ها وجود دارد كه انگيزه اصلى‌اش گمراه ساختن انسان‌ها است. او در كار گمراه‌سازى غالباً از دوستان و يارانش كمك مى‌گيرد كه همان «شياطين الانس» هستند. به عبارت ديگر، شيطان برخى انسان‌ها را به عنوان «شياطين انسانى» انتخاب كرده و از طريق آنان، ديگر انسان‌ها را گمراه مى‌سازد: إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ. إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَ الَّذِينَ هُمْ بِهِ مُشْرِكُون[٣]= چرا كه او (شيطان)، بر كسانى كه ايمان دارند و بر پروردگارشان توكل مى‌كنند، تسلّطى ندارد. تسلط او تنها بر كسانى است كه او را به سرپرستى خود برگزيده‌اند، و آنها كه نسبت به خدا شرك مىورزند (و فرمان شيطان را به جاى فرمان خدا، گردن مى‌نهند).