نظريه حقوقى اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨٤ - مرحله دوم، شناسايى عُمال و ستون پنجم دشمن

ايمان، همراهى و همگامى مى‌كنند، اما در دل، دشمن سرسخت شما هستند. يكى از بزرگ‌ترين بلاهايى كه رسول اللّه(صلى الله عليه وآله)و اميرالمؤمنين(عليه السلام)بدان مبتلا بودند، وجود منافقينى بود كه مردم ساده‌دل آنان را «خودى» تلقى مى‌كردند، ولى آنهايى كه بافراست بودند، آنان را دشمنان بسيار خطرناكى مى‌دانستند كه خطرشان از دشمنان خارجى هم بيشتر بود. نگاهى به تاريخ اسلام، آيات قرآن كريم و كلمات معصومان(عليهم السلام) نشان مى‌دهد كه خطر عُمال داخلى و نيروهاى چندچهره بسيار بيشتر از دشمنان بى‌نقاب بوده است. امام اميرالمؤمنين(عليه السلام) مى‌فرمايند: وَ لَقَد قالَ رسولُ اللّه(صلى الله عليه وآله) إنّى لا أَخافُ عَلى اُمّتى مُؤْمِناً و لا مُشْرِكاً امّا المُؤْمِنُ فَيَمْنَعُهُ اللّهُ بِايمانِهِ و أَمَّا الْمُشْرِكُ فَيَقْمَعُهُ اللّهُ بِشركِهِ و لـكِنّى أَخافُ عَلَيْكُم كُلَّ منافِقِ الجَنانِ عالِمِ اللِّسانِ يَقولُ ما تَعْرِفونَ و يَفْعَلُ ما تُنكِرون[١]= پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله)به من فرمود: بر امّت اسلام، از مؤمن و مشرك هراسى ندارم، زيرا مؤمن را ايمانش باز مى‌دارد، و مشرك را خداوند به جهت شرك او نابود مى‌سازد، من بر شما از منافقى مى‌ترسم كه درونى دوچهره، و زبانى عالمانه دارد، گفتارش دل‌پسند و رفتارش زشت و ناپسند است.

اميرالمؤمنين(عليه السلام) در مقام شكايت و بيان درد دل است؛ در عين حال، مطلب خود را از رسول اللّه(صلى الله عليه وآله)نقل مى‌كند. مى‌فرمايد: من براى امّت اسلام از مؤمن و مشرك بيم ندارم. مؤمنان به لحاظ خداترسى و ايمانشان، براى جامعه اسلامى خطرى ايجاد نمى‌كنند. مشركان را نيز خدا به واسطه داشتن شركْ قلع و قمع مى‌كند. اين تعبير حضرت يك «تعبير توحيدى» است؛ يعنى آن حضرت قلع و قمع دشمنان اسلام را به خدا نسبت مى‌دهد، اگر چه در ظاهر مؤمنان با جهاد و كارزار نظامى اين كار را انجام مى‌دهند: قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَ يُخْزِهِمْ وَ يَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَ يَشْفِ صُدُورَ قَوْم مُؤْمِنِين[٢]= با آنان بجنگيد، تا خدا آنان را به دست شما عذاب و رسوايشان كند و شما را بر ايشان پيروزى بخشد و دل‌هاى گروه مؤمنان را خنك گرداند. به هر حال، معرفت و تربيت توحيدى اقتضا دارد كه رفع بلا به خدا نسبت داده شود. آن حضرت در ادامه مى‌فرمايد: آنچه من نسبت به آينده جامعه اسلامى از آن بيمناك هستم همانا وجود كسانى است كه در دل خويش نفاق دارند. سخنان منافق، همانند سخن شما است. او در ظاهر و با سخنان فريبنده خويش، از اسلام، تشيع و انقلاب حمايت مى‌كند، ولى عملش مخالف گفتارش مى‌باشد. او