نظريه حقوقى اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٥١ - ٦ عوامل اجتماعىِ پيدايش پلوراليسم

از نظر طرفداران پلوراليسم دينى، اعتقاد به دين، مانند دوست داشتن رنگ‌ها است كه به سليقه افراد وابسته است. عده‌اى رنگ سبز را دوست دارند و برخى ديگر رنگ زرد يا صورتى يا رنگ‌هاى ديگر را مى‌پسندند. اين‌گونه نيست كه در خوب بودن يا بد بودن رنگ‌ها واقعيتى نفس‌الامرى وجود داشته باشد و مثلا بگوييم: رنگ سبز خوب است و رنگ صورتى بد؛ چه اين‌كه هركسى رنگ خاصى را مى‌پسندد. در مورد اديان هم يك سليقه به خداى واحد اعتقاد دارد و سليقه ديگر چند خدايى و تثليث را مى‌پسندد. براى گروه اول اعتقاد به خداى يگانه حق است و براى گروه ديگر تثليث حق است! بنابراين ما ملاك و معيار واحدى براى سنجش حق از باطل نداريم؛ چون اساساً هيچ كدام واقعيت ندارند!

اين مطالب حاصل تلاش كسانى است كه به منظور آشتى دادن فرقه‌هاى مختلف و نيز به منظور جمع بين علم و دين مسأله «پلوراليسم دينى» را مطرح ساختند. در جلسه بعد در اين باره بيشتر سخن خواهيم گفت.