اصول اعتقادات اهل سنت - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١
بخشى عقل را منكرند. «١» انديشمندان كلامى و شيعه نيز بر اين باورند كه حقانيت شرع و دينو نبوّت توسط عقل ثابت مىگردد و تمامى شناختها به شناخت عقلى بازگشت مىكند.
دلايل اثبات وجود خدا
علما و نويسندگان علم كلام و عقايد، براى اثبات وجود خدا از براهين گوناگونى بهرهگرفتهاند كه در اينجا سه برهان را به اختصار شرح مىدهيم:
١- برهان حدوث
برهان حدوث بر چند مقدمه متكى است:
الف- آنچه در پيرامون خود ملاحظه مىكنيم، ازانسان، حيوان، گياه، خورشيد وغير آن در خارج به عنوان يك واقعيت وجود دارندو قابل درك و شناخت نيز مىباشند.
ب- عالم و همه پديده هاى آن داراى تحول و دگرگونى بوده و حادث مىباشد زيرا دگرگونى و تغيير و تحول بجز نيست شدنِ موجود اول و حادث شدن موجود دوم نيست. ج- هيچگونه تغيير و دگرگونى بدون سبب انجام نمىگيرد، بطور مثال جابهجايى جسمى از مكانى به مكان ديگر، امكان ندارد خود به خود و بدون وجود علتى حاصل شود و مىتوان گفت از ضرورى ترين انديشه هاى بشر اين است كه هر پديده اى علتى دارد كه وجود آن را ايجاب مىنمايد.
پس كل جهان هستى يك پديدهاست كه حادث بوده و احتياج به علت دارد و آن علت، «خداوند متعال» است.
قرآن به اين برهان اشاره فرموده است:
«انَّ فى خَلْقِ السَّمواتِ وَ اْلَارْضِ وَ اْختِلافِ الْلَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ الْفُلْكِ الَّتىتَجْرى فى الْبَحْرِ بِما يَنْفَعُ النَّاسَ وَ ما انْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِهِ اْلَارْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ بَثَّ فيها مِنْ كُلِّ دابَّةٍ وَ تَصْريفِ الرِّياحِ وَ السَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَ