نقاط استراتژيك جهان - جهان بین، اسماعیل - الصفحة ٢١
خطوط دريايى و هوايى نيزمى تواند موجب مركزى شدن يك شهر يا منطقه شود. به عنوان مثال، شهرهاى كلمبو و سنگاپور از مناطقى است كه بيشترين خطوط دريايى از آن مىگذرد و شهرهايى چون پاريس و نيويورك، مركز تلاقى خطوط هواپيمايى مىباشد. «١» گاهى اوقات يك منطقه جغرافيايى ممكن است همه ويژگيهاى مزبور را به صورت يكجا دارا باشد؛ كشور عربستان سعودى يكى از مناطقى است كه علاوه بر داشتن اهميت استراتژيكى، از موقعيت مركزى نيز برخوردار است. وجود حرمين شريفين، يعنى مقدسترين شهرهاى مسلمانان در اين كشور، موجب شده كه هر سال قريب دو ميليون مسلمان جهت انجام مناسك حج به آن كشور مسافرت و اجتماع با شكوهى را پديد آورند. «٢» بنابراين، در زمان انجام مراسم حج، كشور عربستان و بويژه شهرهاى مكه و مدينه كه مركز عمده رفت و آمد و تجمع دو ميليون انسان مىباشد، از موقعيت مركزى برخوردار است.
موقعيت ژئوپلتيك اصطلاح «ژئوپلتيك» را بيشتر معادل واژه «جغرافياى سياسى» قرار مىدهند، ليكن اين اصطلاح تفاوتهايى با مفهوم جغرافياى سياسى دارد. به عبارت ديگر، در حالى كه جغرافياى سياسى از چگونگى تشكيل كشورها بحث مىكند، ژئولتيك به بررسى علل اين شكل گيريها مىپردازد. «٣» در يك تعريف ديگر، «ژئوپلتيك» به رقابت استراتژيهاى كشورهاى متخاصم كه در صدد حذف يا تفوّق سياسى بر طرف مقابل خود است، اطلاق مىشود. «٤» اين درگيرى و رقابت در مناطقى از جهان متمركز است كه داراى ويژگى خاص باشد. اين ويژگى خاص در واقع، عبارت است از نقشى كه اين مكان جغرافيايى در كشمكشهاى بين دو نيروى