عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٧٧

ترجمه:

فرع‌

اگر كسى خوك را اتلاف كند در صورتى كه صاحب آن كافر ذمّى بوده و آن را در نهان به مصرف برساند متلف قيمتى را كه مستحلين آن تعيين مى‌كنند ضامن بوده و بايد آنرا به ذمّى ردّ كند.

و همچنين است اگر مسلمان شراب يا آلت لهوى را كه تعلّق به كافر ذمى دارد اتلاف كند كه در اين فرض نيز اگر ذمّى آنرا در نهان داشته و صرف كند مسلمان متلف ضامن قيمت آن بوده كه بايد به ذمّى مزبور ردّش كند.

فرع‌

كسى كه سگى را غصب نمايد ضامن قيمت سوقيه آن مى‌باشد بخلاف جانى كه حكمش چنين نيست البته بشرطى كه قيمت سوقيّه از مقدار شرعى كمتر نباشد.

فرع‌

صاحب گلّه جنايتى را كه گله در شب ببار مى‌آورد ضامن است نه جنايت در روز را.

برخى از فقهاء در ضمان تفريط را اعتبار كرده و آن را ملاك قرار داده‌اند اعم از آنكه جنايت گله در شب واقع شده يا در روز صورت گرفته باشد.

فرع‌

درباره مشترى كه مشتركا متعلّق به چهار نفر بوده و يكى از ايشان حيوان را بسته و پس از آن حيوان در چاهى افتاد و دست و پايش شكست روايت شده كه شركاء حصّه و سهم آن يك نفر را ضامن هستند زيرا وى از مال حفاظت نمود و آن را بست ولى ديگران آن را ضايع و تباه ساختند.

اين روايت را حضرت ابو جعفر عليه السّلام از مولانا امير المؤمنين عليه الصلوة و السلام نقل فرموده‌اند.