عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٦٣ - توابع شجاج

ترجمه:

امّا اگر جنايت جانى منجر به دامغه شد و آن اين است كه:

كاسه جمجمه كه در آن مغز قرار گرفته به واسطه جنايت بشكند كه البته سلامت مجنى عليه در معرض مخاطره واقع شده و بعيد به نظر مى‌رسد كه بهبودى حاصل شده و زنده بماند و به هر تقدير در اين فرض اگر وى بميرد جانى موظف است به پرداخت ديه و اگر سالم بماند برخى از فقهاء فرموده‌اند:

علاوه بر ديه مأمومه ارش نيز از جانى گرفته مى‌شود.

توابع شجاج‌

از جمله توابع جايفه مى‌باشد و آن اين است كه:

اثر جنايت به جوف سر يا صورت برسد اگر چه از ناحيه گودى گلو باشد و در آن ثلث ديه ثابت است.

و در جنايتى كه اثرش از ناحيه بينى به داخل آن برسد نيز ثلث ديه ثابت است ولى در صورتى كه جنايت وارده بهبودى پيدا كند جانى خمس ديه را بايد بپردازد.

و اگر جنايت بيكى از دو لوله بينى اثر كرده و تنها در آن نفوذ نمايد بدون ديگرى جانى موظّف است عشر ديه را بپردازد.

فرع‌

اگر جانى لب‌هاى ديگرى را چاك داد به طورى كه دندان‌ها كه در زير آن قرار گرفته‌اند نمايان شدند ثلث ديه لب‌ها به عهده‌اش ثابت مى‌گردد و اگر جراحت وارده بعدا التيام يافت خمس ديه مزبور را بايد بدهد.

فرع‌

اگر جنايت جانى موجب آن شد كه صورت مجنى عليه سرخ و قرمز گردد ديه آن يك دينار و نصف بوده و در صورت سبز شدن سه دينار و بفرضى كه سياه شود شش دينار بايد بدهد.

ولى بايد توجه داشت كه اگر اين جنايات سه‌گانه در بدن واقع شوند ديه آنها نصف ديه صورت است يعنى در سرخ سه ربع دينار و در سبز شدن يك دينار و نصف و در صورت سياه گرديدن سه دينار جانى بايد بدهد.