عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٥ - مسئله دوم

ترجمه:

كلام در ميراث اجداد و اخوه‌

در اينجا مسائلى چند مطرح مى‌شود:

مسئله اوّل‌

براى جدّ به تنهايى همه مال مى‌باشد اعمّ از آنكه جدّ پدرى بوده يا مادرى باشد.

و همچنين تمام مال به ارث و برادر تنها مى‌رسد چه برادر پدر و مادرى بوده و چه پدرى به تنهائى باشد.

و اگر برادر و جدّ با هم اجتماع نموده و هردو پدرى باشند مال بينشان بالسّويه توزيع مى‌گردد يعنى ما ترك را به دو نصف تقسيم مى‌نمايند.

و اگر از ميّت تنها يك جدّه باقى مانده باشد تمام مال را به او مى‌دهند چه جدّه پدرى بوده و چه مادرى باشد.

و اگر ورّاث ميّت عبارت بودند از:

جدّ يا جدّه پدرى يا احيانا هردو با جدّ يا جدّه مادرى يا با هردو (يعنى جدّ و جدّ پدرى با جدّ و جدّه مادرى اجتماع كردند)، حكم اين است:

براى جدّى كه از طرف پدر به ميّت منسوب است دو ثلث مال و براى جدّ مادرى ثلث باقى ثلث مى‌باشد.

البتّه اجداد پدرى در صورت تعدّد دو ثلث ياد شده را بين خود اثلاثا (للذّكر مثل حظّ الانثيين) تقسسيم نموده ولى اجداد مادرى ثلث مزبور را بالسّويه بين خود توزيع مى‌كنند.

مسئله دوّم‌

براى خواهر پدر و مادرى يا پدرى در صورتى كه تنها باشد نصف ما ترك از باب فريضه داده شده و باقى به عنوان ردّ به او مسترد مى‌گردد.

و براى دو خواهر يا بيشتر از دوتا، دو ثلث مال از باب فرض و بقيّه‌اش ردّا ثابت است.

و براى اخوه و خواهران پدر و مادرى يا پدرى تنها همه مال به عنوان ارث ثابت است كه آن را بين خودشان اثلاثا تقسيم مى‌كنند يعنى هر مذكّرى دو برابر مؤنّث مالك مال مى‌گردد.