عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٩ - فروع اسلام و كفر

ترجمه:

سبب‌ [١] ارث چهار چيز است باين شرح:

١- زوجيّت. [٢]

٢- ولاء عتق. [٣]

٣- ضمان جريره. [٤]

٤- ولاء امامت. [٥]

موانع ارث‌

موانع ارث عبارتند از:

الف: كف: كفر مانع از ارث مسلمان مى‌شود لذا كافر از مسلمان ارث نبرده ولى مسلمان از كافر ارث مى‌برد.

فروع اسلام و كفر

١- اگر از مسلمان و ارث نسبى مسلمانى باقى نمانده باشد ثروتش به معتق رسيده و اگر معتق نبوده به ضامن جريره و در صورت فقدان آن به امام عليه السّلام مى‌رسد و در هيچ حالى از حالات ميراث او را بكافر نمى‌دهند.

٢- اگر مسلمانى فوت شد و برخى از ورثه‌اش كافر بودند و پيش از آنكه ثروتش را بين ورثه مسلمانش تقسيم كنند كافر مزبور اسلام آورد اگر با ساير ورثه مساوى باشد در ارث با ايشان مشترك بوده و در صورت اولى بودن از آنها منفردا و به تنهائى ارث مى‌برد.

[١] سبب عبارت است از اتّصال دو نفر با هم يا بواسطه زوجيّت همچون زن و شوهر و يا از طريق ولايت همچون ولائى كه بين مولى و بنده مى‌باشد.

[٢] زوجيّت در صورتى سبب ارث بوده كه دائمى باشد.

[٣] اگر شخصى فوت كرد و وارث نسبى نداشت يعنى از طبقات سه گانه هيچ كس موجود نبود و همچنين از ميّت همسرى نيز باقى نمانده باشد در صورتى كه قبلا مملوك بوده و مولايش وى را آزاد نموده باشد ثروت او به مولاى سابقش به عنوان ارث داده مى‌شود.

[٤] عبارت است از عقدى كه مشتمل باشد بر اين مضمون كه هريك از طرفين عقد و زر و وبال ديگرى را متحمل شوند.

[٥] شخصى كه فوت كرده و هيچ وارث نسبى و سببى ندارد ثروتش را به ارث به اام عليه السّلام مى‌رسد.