عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٥ - ديه خطاء محض

ترجمه:

ديه شبيه به عمد

ديه شبيه به عمد عبارت است از سى و چهار شتر ثنيّه كه براى جستن نر روى آنها قابل باشند.

و سى و سه بنت لبون و سى و سه حقّه يا يكى از امور پنج‌گانه ديگر.

بايد توجه داشت كه ديه اين قسم از قتل ظرف دو سال و از مال جانى پرداخت مى‌گردد.

در ديه شبيه به عمد روايت ديگرى وارد شده. [١]

ديه خطاء محض‌

ديه خطاء محض عبارت است از:

بيست شتر بنت مخاض و بيست تا ابن لبون و سى تا بنت لبون و سى تا حقّه.

و در آن روايت ديگرى نيز وارد شده است. [٢]

تذكّر

ديه خطائى را در ظرف سه سال و از مال عاقله اداء بايد نمود و همان طورى كه شرح داده شد ديه در اين قسم از قتل يا صد شتر و يا يكى از امور پنج‌گانه ديگر است كه قبلا ذكر گرديدند.

فرع‌

اگر كسى در ماه‌هاى حرام يا در حرم مرتكب قتل شود از باب تغليظ و تشديد در عقوبتش يك ثلث ديه بر عهده‌اش افزوده مى‌شود.

[١] و آن صحيحه عبد اللّه بن سنان است، در اين روايت عبد اللّه بن سنان مى‌گويد:

از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه مى‌فرمودند:

امير المؤمنين عليه الصّلوة و السلام در خطاء شبيه به عمد فرمودند:

قتل شبيه به عمد آن است كه قاتل با تازيانه يا عصا و يا سنگ ديگرى را كشته باشد و ديه آن نسبت به خطاء محض غليظ تر و شديدتر مى‌باشد و آن عبارت است از:

صد شتر كه چهل تا از آنها بايد شتر شش ساله تا نه ساله بوده كه همگى حامل و سى تا از آنها حقّه و سى تاى ديگر بنت لبون باشند.

[٢] مقصود روايت علاء بن فضيل از مولانا الصادق عليه السّلام است، حضرت فرمودند:

در قتل خطائى صد شتر باين شرح بايد داده شود:

بيست و پنج بنت مخاض و بيست و پنج بنت لبون و بيست و پنج حقه و بيست و پنج جذعه.