عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٧ - معناى احصان
ترجمه:
و نيز كشتن با شمشير ثابت است در حق كافر ذمّى كه با زن مسلمانى زنا كند.
و همچنين كشتن با شمشير حدّ كسى است كه زنى را اكراه و اجبار بر زنا نموده و خودش با وى اين عمل را مرتكب شود.
تذكّر
در اينجا احصان اعتبار و ملاحظه نشده است. [١]
تنبيه
اقوى اين است كه براى زانى در اين صور سهگانه بايد بين زدن تازيانه و كشتن با شمشير جمع نمود.
٢- سنگسار نمودن
ب: قسم دوّم از حدّ رجم و سنگسار نمودن مىباشد.
مردى كه محصن باشد اگر با زن بالغ و عاقل زنا كند واجب است او را سنگسار نمايند.
معناى احصان
احصان از نظر اصطلاح فقهى عبارت است از:
اصابت كردن و استمتاع بردن مرد بالغ عاقل آزاد از فرجى كه به واسطه عقد دائم يا رقيّتت ملك او مىباشد به طورى كه صبح و شام از آن متمكن بوده و مانعى در بين نباشد مشروط به اينكه اصابت ياد شده كه مقصود از آن دخول است معلوم و قطعى فرض گردد.
فرع
اگر شخصى فرجى را با قيود و خصوصيّاتى كه ذكر شد مالك بوده و مع ذلك منكر باشد كه همسرش همبستر شده حكم اين است كه بدون مكلّف كردنش به قسم بايد او را تصديق نمود اگر چه وى از همسرش فرزند داشته باشد زيرا گاهى از مجرّد ريختن منى در رحم فرزند متولد مىشود بدون اينكه وطى و مجامعتى حاصل شده باشد.
[١] يعنى در مواضع سهگانهاى كه بيان شد زانى را با شمشير مىكشند احصان در او شرط نيست يعنى چه وى همسر داشته باشد كه از استمتاع با وى مانعى نداشته يا بىهمسر بوده و يا در صورت داشتن نتواند از وى كام بگيرد در تمام اين صور اگر زانى به اين فعل مبادرت ورزيد حدّ او اين است كه وى را با شمشير مىكشند.