عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٧ - مسئله نهم

ترجمه:

مسئله ششم‌

عموها و عمّه‌هاى پدر و مادرى يا پدرى و يا مادرى ميّت و نيز دائى‌ها و خاله‌هاى ابوينى يا ابى و يا امّى وى از عموها و عمّه‌ها و دائى‌ها و خاله‌هاى پدر ميّت و همچنين از عمو و عمّه و دائى و خاله‌هاى مادر ميّت اولى و شايسته‌تر هستند به ارث بردن و در صورتى كه ايشان و اولادشان مفقود باشند عمو و عمّه و دائى و خاله‌هاى پدر بجاى آنها قرار مى‌گيرند.

مسئله هفتم‌

اولاد عمو و عمّه و دائى و خاله در صورت نبودن ايشان به جاى پدران و مادران خود قرار مى‌گيرند و هركدام از ايشان نصيب كسى كه بواسطه‌اش به ميّت منتسب مى‌شود را مستحق مى‌باشد.

فرع‌

اولاد عمو و عمّه‌هاى ابوينى مى‌بايد ارث را بين خود بالتفاوت تقسيم كنند چنانچه فرزندان عمومه ابى نيز بايد بهمين نحو ما ترك را ميان خويش توزيع نمايند ولى فرزندان عمو و عمه‌هاى مادرى ميراث را بين خود به طور تساوى بايد تقسيم نايند به طورى كه به هر مذكّرى سهمى مساوى با سهم مساوى با سهم مؤنث داده شود و فرزندان خوله (دائى و خاله) نيز واجد همين حكم مى‌باشند اعم از آنكه ابوينى يا ابى و يا امّى باشند.

مسئله هشتم‌

در مسئله اعمام (عمو و عمّه‌ها) و اخوال (دائى و خاله‌ها) حكم اين است كه با بودن اقرب، ابعد ارث نمى‌برد چنانچه در مورد فرزندان ايشان نيز حكم همين است.

بلى، تنها در يك مورد اين حكم مستثنى بوده و به آن تخصيص خورده و آن در جائى است كه از ميّت پسر عموى ابوينى و عموى ابى باقى مانده باشد.

مسئله نهم‌

كسى كه واجد دو سبب براى ارث هست به واسطه هردو ارث مى‌برد مانند شخصى كه هم عموى ميّت بوده و هم دائى او مى‌باشد. [١]

[١] تصوير آن چنين است: مردى بنام حسن از همسر سابقش دو پسر دارد يكى بنام عباس و ديگرى به نام‌