حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٧٦ - از آيات ذيل«اما» و«كلا» را استخراج كرده و معناى آن دو را ذكر نمائيد

و جواب اوّلى « فيقول ربّى ... » بوده و جواب دوّمى « فيقول ربّى اهانن ... » مى‌باشد و كلمه « كلّا » حرف ردع مى‌باشد

٨- و امّا استخراج « امّا » و « كلّا » از سوره‌هاى مذكور و بيان معناى آن دو:

١- سوره نباء

آيه (٤) كلّا سيعلمون‌ و آيه (٥) ثم كلّا سيعلمون‌ ( كلّا) براى ردع مى‌باشد

٢- سوره نازعات‌

آيه (٣٧) فامّا من طغى‌ و آيه (٤٠) و امّا من خاف مقام ربه ... ( امّا) حرف شرط بوده و جواب اوّلى‌ «فانالجحيم ...» و جواب دوّمى « فانّ الجنّة ... » مى‌باشد.

٣- سوره مطففين‌

آيه (٧) كلّا در آن حرف ردع مى‌باشند.

آيه (١٤) كلّا در آن حرف ردع مى‌باشدو « كلّا » در آيه (١٥) نيز حرف ردع مى‌باشد چنانچه در آيه (١٨) نيز « كلّا » براى ردع مى‌باشد

٤- سوره انشقاق‌

آيه (٧) امّا در آن براى تفصيل مجمل ما قبل است و نيز « امّا » در آيه (١٠) به همين معنا مى‌باشد

٥- سوره علق‌

آيه (٦) كلّا در آن حرف ردع مى‌باشد چنانچه كلّا در آيه (١٥) نيز به همين معنا است و همچنين كلّا در آيه (١٩) حرف ردع مى‌باشد

سوره تكاثر

« كلّا » در آيات (٣) و (٤) و (٥) حرف ردع مى‌باشد

٩- و امّا تركيب آيات مذكور:

الف: « أ » همزه استفهاميّه است كه در اينجا به معناى تقرير آمده يعنى حمل مخاطب بر اقرار به ما بعد نفى « لم يجدك» فعل مضارع مجزوم به « لم » ، فعل و فاعل و مفعول اوّل، يتيما، مفعول دوّم براى « لم يجد»، فاء، عاطفه، آوى، فعل و فاعل،