سؤال: تصور مى‌کنم که آنچه امروز در حیات یک جنبش توده‌اى در ایران اتفاق مى‌افتد، ریشه‌هایش در یک نوع رنسانس (تولد دوباره) شیعه یافت مى‌شود. ممکن است شرح دهید که چه فعالیت‌ها و بحث‌ها و مبارزاتى در ٣٠ سال اخیر فعالیت شما را تشکیل داده است‌

جواب: یکى از خصلت‌هاى ذاتى تشیع از آغاز تاکنون مقاومت و قیام در برابر دیکتاتورى و ظلم است که در تمامى تاریخ شیعه به چشم مى‌خورد، هر چند که اوج این مبارزات در بعضى از مقطع‌هاى زمانى بوده است. درصد سال اخیر، حوادثى اتفاق افتاده است که هر کدام در جنبش امروز ملت ایران تاثیرى داشته است. انقلاب مشروطیت، جنبش تنباکو و... قابل اهمیت فراوان است. تاسیس حوزه علمى دینى در بیش از نیم قرن اخیر در شهر قم و تاثیر این حوزه در داخل و خارج کشور ایران و نیز تلاش روشنفکران مذهبى در داخل مراکز دانشگاهى و قیام سال ٤٢-٤١ ملت ایران به رهبرى علماء اسلامى که تا امروز ادامه دارد، همه عواملى هستند که اسلام شیعى را در سطح جهانى مطرح مى‌کند.

سؤال: این فعالیت‌ها و بحث‌ها، این مدرن شدن (انطباق با زمان) شیعه از چه راه‌هائى رشد کرد؟ آیا یک کار محدود به روحانیت شیعه بوده است یا در راه‌هاى دیگرى هم رشد کرده است؟ و مدارس اسلامى (حوزه‌هاى علمى) در این رشد چه نقشى داشتند؟

جواب: اساساً اسلام (که تشیع چیزى جز اسلام اصیل نیست) نه تنها جلو رشد علمى و فکرى بشر را نمى‌گیرد، بلکه خود زمینه‌هاى این حرکت را آماده‌تر مى‌کند و به این حرکت جهت انسانى و الهى مى‌دهد و تکامل علمى و فرهنگى بشر بعد از ظهور اسلام، محققین تاریخ را خیره ساخته است. بله، چیزى که باید اضافه کنم اینست که فساد اخلاق و انسان مصرفى شدن و تمام تلاش انسان براى لذت‌جوئى بیشتر و تمام ارزش‌ها را با پول سنجیدن، مفهومى غیر از مدرنیزه کردن کشور دارد و تشیع با آنها مخالف است، نه با مدرنیزه کردن کشور. در مورد کار روحانیت باید بگویم که مطالعه و تحقیق در بحث‌هاى اسلامى و شناختن فقه شیعه به علت